Haagse Prinsjesdag-spagaat: effectief woonbeleid ontbreekt

'Kiezers van CDA, D66 en PRO weten één ding: vermogen moet zwaarder worden belast dan arbeid. Heinen zit echter in een spagaat. Hoewel er in de Kamer een meerderheid bestaat voor een vermogensaanwasbelasting, blijkt die belasting in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar. Financiën geeft dan ook aan dat het voorstel terug naar de tekentafel moet. De oorspronkelijke planning ging uit van invoering in 2029, maar ondertussen geven zowel de Belastingdienst als de banken aan dat zelfs die termijn waarschijnlijk niet haalbaar is.

Kiest de politiek voor de praktijk, zoals Heinen bepleit, of voor het principe dat vermogenden extra moeten worden belast? Ondertussen lijkt vastgoed de dans te ontspringen. Voor de Belastingdienst is duidelijk dat een vermogensaanwasbelasting voor vastgoed niet werkbaar is. Het is immers moeilijk te verdedigen dat belasting moet worden betaald over niet-gerealiseerde waardestijgingen. Vastgoed is daarvoor te illiquide: tussentijds afrekenen betekent in veel gevallen verkopen. Dat zou een onevenredig nadeel opleveren. Daarom ligt het voor de hand om pas belasting te heffen bij gerealiseerde winst. Dat is tenminste uit te leggen.

Betekent een vermogenswinstbelasting dan een voordeel voor vastgoed ten opzichte van andere beleggingscategorieën? Nee. Alles wat riekt naar een voordeel voor beleggers geldt in Den Haag als politieke doodzonde. Laat staan wanneer het gaat om vastgoedbeleggers. Daarom is een overgangsregeling bedacht die druipt van de jaloeziebelasting. Verdiep u in tegenbewijsregelingen en aanslagen op basis van fictieve rendementen en u weet genoeg: daar moet je als belegger ver vandaan blijven.

Jaloezie is sowieso een slechte raadgever, maar voor vastgoed geldt dat misschien nog wel sterker. Slechte randvoorwaarden jagen internationale en particuliere beleggers het land uit, waardoor de woningopgave verder uit zicht raakt.

Minister Mona Keijzer kan daar inmiddels over meepraten. Haar opvolger bij Volkshuisvesting, Elanor Boekholt-O'Sullivan, stelde in juni nog dat de wooncrisis geen crisis hoeft te blijven als alle partijen meewerken. Maar met een dolkstoot van Financiën in de rug dreigt het slagveld eerder een bloedbad te worden. Juist die beleggers moeten terug naar de woningmarkt, in het belang van woningzoekenden.'