Prinsjesdag: ‘Geld alleen bouwt geen huizen’

Door de intensivering van de Realisatiestimulans, de vereenvoudigde regeling waarbij gemeenten een vaste bijdrage per gestarte betaalbare woning ontvangen, en het verlenen van fiscaal voordeel aan woningcorporaties via de versoepeling van de ATAD-regel (Anti Tax Avoidance Directive), wil het kabinet laten zien dat het oog heeft voor de financiële druk in de sector.

‘Het herstellen van de investeringskracht van woningcorporaties en het belonen van gemeentelijke realisatie zijn duidelijke en welkome maatregelen’, stelt Tino Meijn, algemeen directeur van PublicNL, kennis- en netwerkplatform voor de gebouwde omgeving.  ‘Maar geld alleen bouwt geen huizen. Als de businesscases voor middenhuur vastlopen op grondprijzen en op bouwkosten en als nieuwbouwprojecten stagneren omdat er geen doorstroom is op de woningmarkt, blijven ook deze miljoeneninvesteringen nutteloos.’

Middenhuur en doorstroom

Om de impact van het kabinetsbeleid te versterken zal de dynamiek in de totale verhuisketen moeten worden aangepakt, vindt PublicNL. Dat vraagt volgens het kennisplatform om een gerichte aanpak van de vastgelopen middenhuur. ‘Hoewel de versoepelde regelingen corporaties en gemeenten meer ruimte geven, staan private beleggers en vastgoedexploitanten nog steeds onder druk. Hoge grondprijzen, stijgende bouwkosten en strengere programmatoetsen maken de realisatie van middenhuur complex. Zonder een gezamenlijke aanpak tussen gemeenten, ontwikkelaars en investeerders droogt de aanwas van betaalbare middenhuurwoningen verder op.’

Ook de doorstroom zou moeten worden vlotgetrokken. ‘Het eenvoudigweg bijbouwen van woningen lost de huidige woningcrisis niet op als bestaande woningen niet vrijkomen. Het tekort aan geschikte en aantrekkelijke woon-zorgvormen voor senioren zorgt ervoor dat gezinswoningen vastzitten en starters weinig kans maken op een woning. Om die keten in beweging te krijgen, zijn niet alleen startpremies nodig, maar ook een beleid dat actief gericht is op doorstroom, het beter verdelen van exploitatierisico's bij maatschappelijk vastgoed en meer focus op geclusterde woonvormen.’

Netcongestie

Naast de woningbouwopgave, investeren corporaties en vastgoedbeheerders op grote schaal in het verduurzamen en isoleren van de bestaande woningvoorraad. ‘Het uitblijven van extra grootschalige stimuleringsmaatregelen voor de energietransitie, gecombineerd met de toenemende netcongestie, kan de verduurzaming van woon- en werklocaties ernstig vertragen’, aldus Meijn. ‘Het kabinet zal daarom extra prioriteit moeten geven aan de koppeling tussen infrastructurele capaciteit en ruimtelijke versnellingslocaties om hun plannen succesvol te kunnen uitvoeren. Alleen met een integrale aanpak zorgen we ervoor dat de investeringen van het kabinet ook echt leiden tot beweging op de woningmarkt.’