Het kabinet trekt € 18 mrd uit voor het onderhoud en de vernieuwing van wegen, bruggen, spoor en waterwerken. Er gaat onder meer € 335 mln naar de bereikbaarheid van grootschalige woningbouwgebieden in Alkmaar, Apeldoorn, Helmond en Hengelo/Enschede. Door de focus op onderhoud zijn 29 infraprojecten het kind van de rekening; onder meer het Zuidasdok wordt gepauzeerd.
Eerder was al bekend dat er in het Mobiliteitsfonds en Deltafonds te weinig geld beschikbaar was om alle infrastructurele plannen te kunnen uitvoeren. Er moest dus gekozen worden. 'De afgelopen tijd zijn die keuzes zorgvuldig gemaakt aan de hand van een met de Tweede Kamer afgestemd afweegkader. Behoud van de bestaande infrastructuur en veiligheid staan hierbij voorop. Het extra geld dat bij Prinsjesdag beschikbaar kwam voor instandhouding en regionale bereikbaarheid hebben de mogelijkheden vergroot om de infrastructuur een impuls te geven', zo stelt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Onderhoud eerste prioriteit
Minister Karremans noemt expliciet de Merwedebrug en de Suurhoffbrug als voorbeelden van projecten waar wel geld naartoe gaat. 'We zetten het geld aan het werk waar het het hardst nodig is: in het onderhoud en de vernieuwing van onze wegen, bruggen en waterwerken.' De extra € 18 mrd gaat naar als essentieel aangemerkte werken, zoals het gemaal IJmuiden, de Haringvlietbrug en de HSL. Ook wordt de uitrol van het Europese treinbeveiligingssysteem ERTMS geïntensiveerd. De keuze is gevallen op wat op korte termijn moet worden vervangen en wat met levensduurverlengende maatregelen nog wat langer mee kan.
Voor het bereikbaar maken van vier nieuwe grootschalige woningbouwgebieden (in Alkmaar, Apeldoorn, Helmond en Hengelo/Enschede) wordt 355 miljoen euro vrijgemaakt. Verder blijven bestaande afspraken over het ontsluiten van woningbouw in stand.
De regering doet ook een greep in de klimaatkas: honderden miljoenen voor het verbeteren van waterkwaliteit en het voorkomen van droogte gaan nu naar het infra-onderhoud.
Nedersaksenlijn gaat door, Zuidasdok staat stil
Aanlegprojecten uit het Mobiliteitsfonds zijn kritisch bekeken. 'Uit die score komt dat onder andere aanpak van de A20 Nieuwerkerk-Gouwe, vaarweg Lemmer-Delfzijl, de realisatie van de Nedersaksenlijn en het Mobiliteitspakket Brainport (o.a. aanpak van spoorknoop Eindhoven) worden doorgezet. Een reeks projecten wordt gepauzeerd door gebrek aan financiering of omdat ze op dit moment niet uitvoerbaar zijn.' Maar welke projecten dat dan zijn, laat het ministerie onbenoemd.
De NOS noemt wel een aantal (tijdelijk) gesneuvelde plannen: uitbreiding van de RandstadRail tussen Den Haag, Rotterdam en Zoetermeer en het metronetwerk van Rotterdam, de verbreding van de sluis bij Kornwerderzand in Friesland. Zoals al gevreesd gaat er ook voorlopig een streep door de aanleg van het noordelijke deel van het Zuidasdok, de ondertunneling van de A10 bij de Zuidas. Andere slachtoffers: de verbreding van de A27 tussen Zeewolde en Eemnes en het aanpakken van de A28 tussen Hoogeveen en Amersfoort, de N33 tussen Eemshaven en Appingedam en de ring Utrecht. Tot slot gaat ook het verplaatsen van de veerhaven richting Ameland bij Holwerd niet door.
Extra middelen komen wel vrij voor de 'flessenhals' spoorknooppunt Meppel, de N35 bij Mariënheem, knooppunt Zaarderheiken op de A67/A76 bij Venlo en de N33 Zuidbroek-Appingedam. 'Ook steekt het kabinet geld in het versterken van de weerbaarheid van het spoor en in de maatregelen uit het Routeplan dat onlangs werden gepresenteerd om de regionale bereikbaarheid te verbeteren en het ov toekomstbestendig te maken.'
Geld zoeken bij pensioenfondsen
Maar de Lelylijn, de spoorverbinding tussen Amsterdam en Groningen met een prijskaartje € 15 mrd, is op dit moment te duur. Een commissie met onder anderen DNB-baas Klaas Knot gaat kijken of er alternatieven mogelijk zijn. Qua aanleg, maar ook qua financiering. Daarin zouden de Europese Investeringsbank (EIB) en pensioenfondsen een rol kunnen spelen. Staatssecretaris Bertram oppert in het FD dat institutionele beleggers wat haar betreft ook in beeld zijn voor 'bepaalde trajecten rondom Schiphol', zoals het Zuidasdok. Riskant, 'maar er zijn wel degelijk trajecten waar interesse in is'.
