Sociale veiligheid speelt een belangrijke rol in hoe mensen gebouwen en gebieden gebruiken, concludeert Savills uit onderzoek onder ruim 1.300 Nederlanders.
Bijna twee derde noemt veiligheid als een belangrijk kenmerk van een gebouw en de directe omgeving. 'Wanneer mensen zich minder veilig voelen op een locatie, passen zij hun gedrag aan door bijvoorbeeld eerder te vertrekken, bepaalde plekken te vermijden of een locatie op andere momenten te bezoeken. Sociale veiligheid beïnvloedt niet alleen hoe mensen een gebouw ervaren, maar ook hoe gebouwen worden gebruikt, door wie en op welke momenten', zegt Charlotte de Mos, head of Data, Intelligence & Strategy bij Savills in Nederland. Van de Nederlanders die aangeven zich weleens onveilig te voelen op een locatie, zegt ongeveer een derde dat zij een locatie ook op andere momenten van de dag zouden bezoeken wanneer zij zich volledig veilig zouden voelen.
Vrouwen voelen zich vaker onveilig
Vooral in winkelgebieden en multifunctionele gebieden kan de ervaren sociale veiligheid effect hebben op verblijfsduur, gebruik van voorzieningen en activiteit op verschillende momenten van de dag. Bovendien noemen vrouwen veiligheid vaker als belangrijk kenmerk van een gebouw dan mannen: 69% tegenover 59%. De verschillen worden groter wanneer het donker is. Zo voelt 78% van de mannen zich veilig op een locatie wanneer het donker is, tegenover 52% van de vrouwen. Wanneer Nederlanders een locatie alleen bezoeken wanneer het donker is, loopt het verschil nog verder op: 72% van de mannen voelt zich dan veilig, tegenover 42% van de vrouwen.
Rol van ontwerp en beheer
Ruimtelijke en beheeraspecten spelen een belangrijke rol spelen in het veiligheidsgevoel. 'Factoren zoals goede verlichting, overzichtelijke inrichting, onderhoud en de aanwezigheid van personeel of toezicht worden vaak genoemd als elementen die bijdragen aan een gevoel van veiligheid.' Volgens Savills betekent dit dat sociale veiligheid niet alleen een kwestie is van openbare orde, maar ook een onderwerp dat kan worden meegenomen in ontwerp, beheer en programmering van gebouwen en gebieden. 'Wanneer een locatie zo wordt ontworpen dat ook gebruikers met een hogere veiligheidsdrempel zich comfortabel voelen, kan dat de gebruikskwaliteit voor een bredere groep verbeteren', aldus De Mos.
Aandachtspunten voor de vastgoedpraktijk
Op basis van het onderzoek noemt Savills vier aandachtspunten voor vastgoedpartijen. Zo helpt het om veiligheidsbeleving per doelgroep te toetsen en verschillen tussen gebruikersgroepen expliciet in kaart te brengen en ontwerp- en beheeringrepen hierop aan te passen. Een andere aanbeveling is om in het ontwerp open zichtlijnen, heldere routing en goede verlichting mee te nemen. Ook versterking van sociale aanwezigheid en aanspreekbaarheid kan helpen. 'De aanwezigheid van personeel/toezicht en 'ogen op de straat', bijvoorbeeld via actieve plinten of programmering, draagt bij aan sociale controle, vooral op momenten dat plekken minder druk zijn.'
Volgens Savills is het goed om sociale veiligheid mee te nemen in beheer en programmering. 'Goed onderhoud, duidelijke routes en activiteit op meerdere momenten van de dag kunnen helpen om locaties ook buiten piekuren comfortabel en toegankelijk te houden voor een bredere groep gebruikers.'
