Overleggen tussen Rijk en regio over de infrastructuur, die afgelopen week werden gehouden, hebben vooral toezeggingen voor onderhoud en vernieuwing opgeleverd. Voor grote nieuwe projecten ontbreekt het geld.
Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten hebben afspraken gemaakt over investeringen binnen het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). Lopende projecten krijgen daarbij prioriteit, want voor nieuw aan te leggen infra is geen financiële ruimte. Onderhoud en vernieuwing van bestaande infrastructuur kost steeds meer geld. Daarnaast kampen lopende projecten met financiële tegenvallers, bijvoorbeeld door gestegen kosten wegens inflatie en krapte op de arbeidsmarkt.
Zure appel
Ook in de toekomst is steeds minder geld beschikbaar, zo meldt ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, terwijl de vraag naar mobiliteit juist toeneemt. Medio vorig jaar werd becijferd dat het tekort voor het onderhoud meer dan € 36 mrd bedraagt: € 1,8 mrd voor ProRail (spoor) en € 34,5 mrd voor Rijkswaterstaat (wegen, vaarwegen en watersysteem).
Minister van Infrastructuur en Waterstaat Robert Tieman: ‘Het is een zure appel dit jaar. Grote aanlegprojecten zijn nodig om Nederland op de lange termijn bereikbaar te houden, maar dat lukt nu niet vanwege beperkte financiële middelen, weinig stikstofruimte en krapte op de arbeidsmarkt. Ook noodzakelijke onderhoudsprojecten lopen hiertegen aan. Het is aan een volgend kabinet om keuzes te maken als het gaat om investeringen in infrastructuur. Intussen doen we wat we wel kunnen met het geld dat beschikbaar is. En zijn er een paar mooie mijlpalen behaald op lopende projecten. Bijvoorbeeld op het gebied van goederentransport waar we € 106 mln aan verschillende projecten hebben kunnen koppelen.’
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Thierry Aartsen voegt toe: ‘Goede infrastructuur houdt onze samenleving draaiend. Het is fijn dat we urgente investeringen hebben kunnen doen op het gebied van OV, spoor en de woningbouw. Dat zijn mooie resultaten. Maar er is meer aandacht nodig voor het structurele belang van onze infrastructuur. We staan voor een enorme opgave om de infra in stand te houden en weerbaar te maken. Scherpe keuzes zijn nodig voor een sterk en weerbaar Nederland en zodat er meer nieuwe woningen gebouwd kunnen worden, onze economie kan groeien en mensen snel en betrouwbaar kunnen reizen.’
Woonwijken bereikbaar
Die keuzes behelzen onder meer dat eenmalig € 3,4 mrd verdeeld wordt om de aanleg van woningen mogelijk te maken. Het geld gaat naar de aanleg van wegen, fietspaden, tunnels en tramlijnen die nieuwe woonwijken bereikbaar maken. Ook wordt er geïnvesteerd in noodzakelijke gebiedsgerichte maatregelen voor woningbouwprojecten, zoals bodemsanering, water en bodemmaatregelen of oplossingen voor netcongestie. Dit moet de bouw van 273.000 woningen in heel Nederland mogelijk maken middels grote en kleine projecten, zoals de Merwedelijn en Veluwewaalpad.
Met het beschikbaar stellen van (aanvullend) budget door het Rijk worden stappen gezet in de verbetering van de bereikbaarheid van Flevoland en in de ontsluiting van de grote woningbouwopgave in deze provincie. Voor de A27 Zeewolde-Eemnes wordt een MIRT-verkenning gestart. Hiermee wordt een eerste gepauzeerd project weer opgestart. Daarnaast zet het Rijk zich in om het project A6 Almere Oostvaarders-Lelystad op een gepast moment te herstarten. Beide projecten werden eerder gepauzeerd door een gebrek aan geld, arbeidskrachten en vergunningsruimte op het gebied van stikstof.
Ook voor de N33 Noord (Appingedam-Eemshaven) wordt een MIRT-verkenning gestart. Hierin worden oplossingsrichtingen onderzocht voor verbreding van de weg en de oeververbinding, waardoor de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid verbetert. Hiervoor is een budget van € 252,5 mln beschikbaar. Daarnaast willen Rijk en regio met het beschikbaar stellen van middelen voor de N33 in ‘Nij Begun’, de verdubbeling N33 Midden opnieuw opstarten.
Gieten en Maastricht
Er wordt € 280 mln geïnvesteerd in een betere doorstroom op snelwegen. Het gaat bijvoorbeeld om kleine maar wel belangrijke maatregelen zoals het verbeteren van de afritten, het ongelijkvloers maken van enkele aansluitingen, het verbeteren van kruispunten en rotondes en het verbeteren van regionale verbindingswegen nabij de snelweg. Het Rijk draagt onder andere € 17 mln bij aan het bouwen van een fly-over over het verkeersplein Gieten en € 19 mln aan veiliger maken van afrit 55 van de A2 bij Maastricht.
Stationsgebied Den Bosch
Het ministerie trekt een extra € 105,9 mln uit voor het verbeteren van het stationsgebied in Den Bosch. Dit budget is onder andere bedoeld om de capaciteit op het station te vergroten, voor een nieuw busstation en de verbreding van perrons. In de omgeving rondom het station worden tot en met 2034 veel nieuwe woningen gebouwd.
Er is afgesproken dat de verkenning naar de Noordwestelijke ontsluiting versneld wordt uitgevoerd. De bus op de vluchtstrook op de A2 en de A50 worden tevens met prioriteit uitgevoerd en in 2026 gerealiseerd. Project Eindhoven XL, om station Eindhoven Centraal te verbeteren, wordt doorgezet. Zo kan onder andere een nieuw stationsgebouw aan de noordzijde gerealiseerd worden, met interne overstap naar het aan te leggen, volledig verdiepte, busstation.
Spoorlijnen
Er gaat bijna € 100 mln euro naar de Veluwelijn. Door treinen bij Harderwijk te kunnen laten keren en extra overwegmaatregelen kunnen er meer treinen gaan rijden tussen Amersfoort en Harderwijk. Hierdoor wordt het hele gebied ten behoeve van de nieuwe woningbouw beter ontsloten. Lelylijn-gezant Klaas Knot komt binnenkort met zijn advies over de mogelijkheden om deze spoorverbinding te bekostigen. Voor de aanleg is naar verwachting minimaal € 14,5 mrd nodig.
Rijk en regio gaan ook werken aan het rondkrijgen van de financiering van de OV-verbinding tussen Amsterdam en Haarlemmermeer (OVAH). Voor deze verbinding met een bovengrondse metro is in totaal € 4 tot 7 mrd nodig. Vanaf 2039 wordt structureel € 200 mln gereserveerd voor OVAH. Het is aan een volgend kabinet om een vervolgbesluit te nemen voor dit project.
Er wordt vanwege de bouw van talloze nieuwe woningen zeker € 1,5 mrd geïnvesteerd in de aanpak van de Oude Lijn, de spoorlijn tussen Leiden en Dordrecht.
Subsidies multimodaal vervoer
Er zijn afspraken gemaakt om de Modal Shift Regeling te verlengen en daarvoor een extra € 9 mln beschikbaar te stellen. Met deze regeling worden ondernemers aangespoord om goederenvervoer van de weg naar binnenvaart en spoor te verplaatsen. Daarnaast wordt het wagenladingtransport op het spoor ondersteund met een investering van € 30 mln op Verdeelcentrum Kijfhoek. Ook is € 43 mln gereserveerd om extra truckparkings te realiseren langs onze goederencorridors en daarbuiten.
Gerelateerde artikelen:
