Kavel splitsen soms peperdure grap voor huiseigenaar

De vergelijker zette de gepubliceerde legesverordeningen 2026 van alle 342 Nederlandse gemeenten op een rij. Een principeverzoek, de formele vraag aan het college of een bouwplan kansrijk is, is in 43 gemeenten gratis of grotendeels gratis. Elders kan hetzelfde verzoek duizenden euro's kosten.

Van gratis tot onbeperkt

In Altena is de hele voorfase kosteloos, inclusief vervolgoverleggen, in 's-Hertogenbosch kost het omgevingsoverleg € 71,30 en in Zwolle € 130. Die bedragen worden volledig verrekend bij een echte aanvraag. In Leidschendam-Voorburg is het andere koek: daar geldt een vast tarief van € 11.793 voor de haalbaarheidsbeoordeling van 'een tot en met drie extra nieuwe woningen' bovenop de € 1.244 voor de eerste beoordeling in de initiatieffase. Son en Breugel rekent voor de voorfase € 8.234 en dan komt er nog een begeleidingstarief van € 12.150 bij richting de aanvraag. Hier hoeft de aanvager niet te rekenen op verrekening van die bedragen. Acht gemeenten, waaronder Zundert en De Ronde Venen, hanteren een uurtarief zonder plafond: de teller loopt zolang het gesprek duurt. De mediaan van de gemeenten met een vast tarief ligt rond de € 1.200.

Percentages

Eerst een gesprek voeren voordat er een vergunningaanvraag wordt gedaan is verstandig, vindt Paul van Gompel van kavelscout.nl. 'Maar in de ene gemeente is dat gesprek gratis en in de andere kost het meer dan een maandsalaris. Terwijl het antwoord op precies dezelfde vraag gaat: mag hier een woning bij?' Veel eigenaren haken af en dat laat kavels onbenut. 157 gemeenten trekken de leges van het voorgesprek geheel of gedeeltelijk af van de latere vergunningleges, in andere gemeenten is het geld weg, ook als de gemeente het plan afwijst.

In 68 gemeenten is vooraf niet duidelijk wat je kwijt bent omdat de leges voor het voorgesprek een percentage zijn van de vergunningleges of van de bouwkosten. Haaksbergen hanteert 40%, Hoorn en Texel rekenen 25%. Acht gemeenten presenteren een rekening op basis van een uurtarief. 'Dat is precies waarom een landelijke rekenmethode, waar Vereniging Eigen Huis voor pleit, ook voor de voorfase zou moeten gelden', aldus Van Gompel.

Vereniging Eigen Huis vergeleek onlangs de leges van de omgevingsvergunning zelf en constateerde toen dat de kosten van een bouwvergunning sterk uiteenlopen en tot tienduizenden euro's kunnen bedragen. De kosten van de voorfase komen daar nog bovenop.