De waardering van ontwikkelaars voor de samenwerking met gemeenten is in 2026 over het algemeen opnieuw gedaald. Lichtpuntje is dat de ervaren snelheid van de procedures sterk is toegenomen.
Sinds 2023 vraagt PropertyNL de grootste ontwikkelaars van Nederland naar hun ervaringen in de samenwerking met gemeenten. De reacties leverden een ranglijst op van 22 gemeenten, die op 8 verschillende facetten zijn beoordeeld. Daarnaast zijn er 14 gemeenten die maar door één partij zijn beoordeeld en daarom niet in de lijst zijn opgenomen. Bovendien gaf bij deze gemeenten de beoordelaar voor lang niet alle factoren een rapportcijfer. Apeldoorn is zo’n gemeente: die zou met een gemiddelde van 8,0 met kop en schouders boven de rest uitsteken, ware het niet dat het cijfer slechts op drie onderdelen is gebaseerd (geitenpaadjes, kennis/ervaring en slagkracht).
Veel ontwikkelaars zien af van deelname omdat zij de relatie met de samenwerkende gemeenten niet willen beschadigen, hoewel de opgaves vertrouwelijk worden behandeld.
Totaalbeeld stabiel
De overall waardering blijft in 2026 stabiel met een 6,1. De duidelijk hogere score op snelheid verbloemt dat op de meeste factoren een lichte achteruitgang waarneembaar is. Kennis en ervaring scoort 0,3 punt lager en de aandacht voor verduurzaming levert eveneens 0,3 punt in. Wel tillen de gemeenten het cijfer voor tempo en slagkracht naar een 6, wat logisch lijkt gezien de sterk gestegen waardering voor snelheid.
Nieuwkomers scoren met uitbreiding
Bij de 22 gerangschikte gemeenten waren er voldoende waarnemingen om een gemiddelde score te berekenen. Alle 14 gemeenten die vorig jaar in de lijst stonden, zijn weer van de partij. Ze hebben geduchte concurrentie van de nieuwkomers, want die bezetten meteen de twee bovenste posities. Rijswijk en Nijmegen scoren duidelijk bovengemiddeld en krijgen op geen enkel onderdeel een waardering die lager is dan 7. Ze zijn met name veel actiever op het gebied van uitbreidingsmogelijkheden: beide gemeenten krijgen daarvoor een 8, terwijl het gemiddelde cijfer op dat punt juist iets is gezakt naar 5,7.
De koploper van vorig jaar, Tilburg, moet het nu doen met plek 4 en verliest overall een half punt. Tegenover de als sneller beoordeelde procedures staat een duidelijk mindere waardering van de mogelijkheden om van de gebaande paden af te wijken. Ook de kennis en ervaring van de gemeenteambtenaren wordt lager beoordeeld dan vorig jaar.
Grote steden
Den Haag, de buurgemeente van koploper Rijswijk, houdt de twijfelachtige eer hoog om als slechtst scorende grote stad onderaan de lijst te staan. Alleen Breda, vorig jaar nog 7e, krijgt een lager cijfer. In de Hofstad zijn de procedures weliswaar versneld, maar op de meeste andere terreinen presteert de stad slechter. Uitschieter in negatieve zin is de aandacht voor verduurzaming: die duikelt van een 7,4 naar een 6,0.
Rotterdam stond vorig jaar nog op plek 2, maar valt weg uit de top-10. Op alle fronten gaat de waardering naar beneden. Op de onderdelen uitbreidingsmogelijkheden, zoeken naar nieuwe bedrijven, kennis en ervaring en slagkracht wordt een vol punt of meer ingeleverd. Daardoor is Utrecht nu de best presterende grote stad; met name dankzij de snellere procedures gaat het gemiddelde omhoog, al zakt de Domstad wel een plaats.
Ook Amsterdam doet het beter en tilt het totaalcijfer boven de 6. Ontwikkelaars zien er vooral een veel grotere slagkracht. Mindere beoordelingen op uitbreidingsmogelijkheden en kennis staan een betere uitslag in de weg.
Eindhoven is qua inwonertal de nummer 5 van Nederland, nipt voor Groningen. De 4e plek uit 2025 wordt gevolgd door de 8e positie, met een iets later rapportcijfer. Groningen haalt de Brabantse stad als nieuwe nummer 3 ruim in, met een verbetering van 6,1 naar 7,1.
Hekkensluiter Breda is de enige gemeente waar de processen in de ogen van ontwikkelaars alleen maar stroperiger zijn geworden. De al belabberde 3,0 is ingeruild voor een 2,5. Kon de magere score vorig jaar nog opgevangen worden met goede cijfers voor onder meer het vinden van geitenpaadjes, dit jaar is daarvan geen sprake. Alleen het actief zoeken naar nieuwe bedrijven en de aandacht voor verduurzaming kunnen rekenen op een zeer krappe voldoende.
14 gemeenten met te weinig beoordelingen
Er zijn 14 gemeenten die te weinig beoordelingen kregen om individueel conclusies aan te verbinden. Tellen we die wel mee voor het totaalbeeld, dan blijft de totale waardering hetzelfde. Op onderdelen ontstaan verschillen; zo is de snelheid van procedures over alle 36 beoordeelde gemeenten wat lager met een 6,0. Wel krikken de restgemeenten het cijfer voor uitbreidingsmogelijkheden en slagkracht op.
Energielabels
Voor de rangschikking zijn de scores op de handhaving van de energielabels deze keer buiten beschouwing gelaten. Het aantal waarnemingen is te laag om conclusies uit te trekken. Het handhavingsbeleid op het gebied van energielabels kreeg in 2025 al het minst vaak een cijfer, wellicht omdat de label C-verplichting voor kantoren gaandeweg een steeds minder heet hangijzer wordt. Deze keer is bijna de helft van de gemeenten, waaronder de twee koplopers, niet beoordeeld op dit aspect. Bovendien is er één ontwikkelaar die alle beoordeelde gemeenten een 1 geeft, wat ten koste gaat van de vergelijkbaarheid van de uiteindelijke rapportcijfers.
Met name Leiden is de dupe van deze aanpassing: het gemiddelde zakt met 0,2 punt, waardoor het de 15e plaats aan Almere moet laten.
Rijswijk
Wat gebeurt er zoal in Rijswijk? De komende jaren wil de buurstad van Den Haag met een derde groeien. Meest in het oog springt de ontwikkeling van het nieuwe Bogaard Stadscentrum. Er wordt ook gewerkt aan de transformatie van het al jaren leegstaande Sijthoff Center in het Havenkwartier. Daar komen 14.000 m² bedrijfsruimte, een kleinschalig hotel en 672 woningen. In totaal heeft de gemeente zo’n 18 projecten lopen. RijswijkBuiten is met een totaal van 3500 te realiseren duurzame woningen het grootst. Bewoners worden actief uitgenodigd om mee te denken.
Verantwoording
PropertyNL heeft een enquête uitgezet onder de honderd grootste projectontwikkelaars in Nederland en heeft hen gevraagd naar hun oordeel over gemeenten waarin zij actief zijn. De respons is lager dan gemiddeld, omdat veel ontwikkelaars afzien van deelname omdat zij de relatie met de samenwerkende gemeenten niet willen beschadigen.
Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 4, 23 april 2026
Gerelateerde artikelen:
