Column Duco Bodewes: Stemhokjesgeest

Net voor de zomervakantie was er een reünie waar oud-winnaars van de verkiezing ‘Vastgoedpersoon van het jaar’ voor het eerst bij elkaar kwamen, op een kantoor in Den Haag. Direct werd al gesproken van een nieuwe traditie. Nou, ik hoop het toch niet! Op LinkedIn kwamen verschillende berichten voorbij, met een foto van de aanwezigen. Ik ken er een hoop van, stuk voor stuk mensen die wat kunnen – dat staat buiten kijf. Maar ... op de begeleidende foto staan achttien mannen en nul vrouwen. Nul!

Dat deed me even denken aan een gezellig diner begin dit jaar waar andere vastgoedprijzen werden uitgereikt en waar ik tussen twee gerechten door op het podium oplossingen voor de woningmarkt presenteerde. Er waren 200 mensen, van wie 80% man. Gelukkig zaten er vier vrouwen bij mij aan tafel.

Hokjes, ik word er niet blij van. En ik doe er, eerlijk is eerlijk, ook weleens aan mee – zie hierboven. Hokjes leiden tot ons-kent-ons. Ze leiden tot vooroordelen in plaats van open te staan voor vernieuwing en tot een gebrek aan samenwerking om problemen daadwerkelijk op te lossen.

Als ik minister was, dan zou ik ook niet alleen het wonen-hoofdstuk uit het coalitieakkoord uitvoeren, maar ook een bijdrage willen leveren aan het doorbreken van de hokjesgeest die in Den Haag heerst. Zie bijvoorbeeld de huurbevriezing die door het vorige kabinet werd voorgesteld – puur om de portemonnee van een deel van de kiezers te spekken, en de woningzoekenden hadden het nakijken. Of, langer geleden: het aantal instellingen in het bos verminderen (ministerie van Volksgezondheid) en de corporaties het maar uit laten zoeken in hun kwetsbare wijken (ministerie van Volkshuisvesting).

En ik zou geld lospeuteren bij andere ministeries. Niet door te zeggen dat wonen belangrijker is dan waar zij mee bezig zijn, wel door collega-ministers aan te bieden vanuit het wonen-hokje hun problemen helpen op te lossen. Heel dienstbaar eigenlijk.

Voorbeeld: het kabinet wil ingrijpen in de groei van de zorgkosten. Dat gaat om miljarden en er is een hoop trammelant over. Nu is er een initiatief van Lang Leven Thuis flats in Amsterdam. Het gaat om bestaande galerijflats die zodanig worden ingericht dat ouderen minder eenzaam zijn en zorg en welzijn beter zijn georganiseerd. Op een bierviltje is uitgerekend dat een injectie van € 500 mln heel veel van dergelijke flats oplevert – in het hele land – en de kosten van zorg en welzijn met € 7 mrd per jaar omlaag gaan. Minder eenzaamheid, bezuiniging gerealiseerd, iedereen blij.

En ik zou zeker op bezoek gaan bij de minister van Defensie. Haar budget gaat omhoog van 2% naar 5% van het BBP, een groei van € 30 mrd per jaar. De helft daarvan mag een bredere bestemming krijgen, bijvoorbeeld kritieke infrastructuur, en hoeft geen directe defensie-uitgave te zijn. Daar liggen kansen, denk ik dan. Nieuwe defensielocaties en nieuwbouw van woningen kunnen we zo plannen dat woningbouw profiteert van nieuwe infrastructuur die Defensie betaalt. En laat Defensie ook meebetalen aan woningbouw voor het groeiend aantal militairen, net als ASML ook bijdraagt aan de woningbouw in de regio Eindhoven. Er is geld zat, de minister van Defensie is allang blij als ze het kan uitgeven en voorkomt dat defensiemiljarden onbenut op de plank blijven liggen.

En ze heeft wat goed te maken. De bijdrage van de VVD aan het wonen-deel van het coalitieakkoord is nihil. Correctie: negatief – de VVD houdt de hypotheekrenteaftrek in stand. Ook hier weer puur inkomensbeleid, ten koste van de outsiders die geen woning hebben. En dat allemaal in de hoop dat bepaalde groepen kiezers volgende keer in het stemhokje het vakje van de VVD rood kleuren. Over hokjes gesproken.

Duco Bodewes adviseert institutionele beleggers, woningcorporaties en andere maatschappelijke organisaties op het vlak van investment-, portefeuille- en assetmanagement. Daarnaast is hij fellow bij de Amsterdam School of Real Estate
Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 8, 28 juli 2026