Een trap is een trap, een middel om van de ene naar de andere verdieping te komen. Tenminste, zo keken generaties architecten en kantoorgebruikers ernaar. Inmiddels is de trap verworden tot een visitekaartje en zelfs een middel om de bedrijfscultuur te veranderen.
Trappenspecialist EeStairs organiseerde een exclusieve trappentour langs drie Amsterdamse projecten: het nieuwe hoofdkantoor van ABN Amro in Amsterdam-Zuidoost, het wereldwijde hoofdkantoor van Philips aan de Prinses Irenestraat en The Pulse of Amsterdam op de Zuidas.
‘Een trap is technisch veel ingewikkelder dan veel mensen denken’, zegt Cornelis van Vlastuin, directeur van EeStairs. ‘Architecten betrekken ons tegenwoordig steeds eerder in het ontwerpproces.’
Het bedrijf uit Barneveld heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een internationale specialist in hoogwaardige maatwerktrappen. Zo realiseerde EeStairs trappen voor onder anderen F1-rivalen Max Verstappen en Lewis Hamilton en deejay Martin Garrix. De link met Verstappen liep via de Italiaanse architect van zijn kantoor in Den Bosch.
Ook aan de andere kant van de Atlantische Oceaan is de Nederlandse onderneming actief. Op het exclusieve Amerikaanse eiland Nantucket, zomerverblijf van de Amerikaanse elite, leverde EeStairs de trappen voor liefst 26 luxe villa’s.
Tweede leven
De meest spraakmakende projecten bevinden zich echter gewoon in Amsterdam. De eerste stop van de trappentour is het toekomstige hoofdkantoor van ABN Amro aan de Foppingadreef. Het project behoort tot de grootste en meest duurzame kantoortransformaties van Nederland.
Eigenaar en ontwikkelaar Edge transformeert het voormalige bankcomplex tot een kantoor van 106.000 m² met ruimte voor ongeveer 11.000 medewerkers en 6750 werkplekken. Met de verhuizing brengt ABN Amro haar verschillende Amsterdamse kantoren samen op één locatie. Het hoofdkantoor op de Zuidas maakt plaats voor de mixed-ontwikkeling ZuidasDorp (ZuDo).
De Foppingadreef was oorspronkelijk een Amro Bank-gebouw, tot ABN en Amro in 1991 fuseerden tot ABN Amro. Het ‘nieuwe’ ABN Amro-gebouw is vooral een grootschalige herontwikkeling van dat bestaande pand. Ongeveer 70.000 m² van het oorspronkelijke complex blijft behouden, terwijl het met 30.000 m² wordt uitgebreid, grotendeels in hout. In totaal wordt er ongeveer 8000 m³ hout toegepast. Het project moet voldoen aan de hoogste duurzaamheidsnormen, waaronder Breeam Outstanding en Paris Proof.
‘Het is bijzonder om opnieuw aan een gebouw uit onze eigen ontwerpgeschiedenis te mogen werken’, zegt architect Aldo Vos van BroekBakema. Het Rotterdamse bureau ontwierp in de jaren ’80 het oorspronkelijke kantoor, dat geldt als een typisch voorbeeld van het structuralisme, waarin ontmoeting en herkenbare structuren centraal staan.
Opvallend is dat voor behoud is gekozen, terwijl andere iconische Nederlandse kantoorcomplexen uit dezelfde periode juist onder druk staan. Voor het voormalige ministerie van Sociale Zaken in Den Haag is inmiddels een sloopvergunning verleend en ook het voormalige Centraal Beheer-complex in Apeldoorn dreigt te verdwijnen.
Trap van twee miljoen
In het Amsterdamse kantoor bevindt zich midden in het enorme centrale atrium, ooit het parkeerterrein, de blikvanger van het project: een zeven verdiepingen hoge houten trap die eerder aanvoelt als een sculptuur dan als een verkeersvoorziening.
De trap bestaat uit 32 houten elementen, die zijn verstevigd met staal. De constructie rust uiteindelijk op de parkeergarage onder het gebouw en functioneert zelfs als een soort kolom. ‘Zo’n trap kun je niet zomaar ophangen aan een vloer’, zegt Van Vlastuin.
De investering is aanzienlijk. Van Vlastuin houdt het op een bedrag tussen de anderhalf en twee miljoen euro. Toch is de businesscase volgens de betrokkenen goed verdedigbaar. Dankzij de centrale trap konden twee liften uit het ontwerp worden geschrapt. Bovendien moet de trap werknemers verleiden om meer te bewegen en elkaar vaker tegen te komen. De ontwerpers wilden nog een stap verder gaan. In een van de nieuwe bouwdelen was zelfs een extra, markante trap voorzien. Die verdween uiteindelijk van de tekentafel vanwege de kosten.
Het enorme atrium vormt straks het sociale hart van het gebouw. Vanuit de hoger gelegen verdiepingen doet de ruimte denken aan het werk van de Spaanse architect Antoni Gaudí. De houten Y-vormige kolommen geven het atrium een bijna kathedrale uitstraling. Alleen is er in Amsterdam één belangrijk verschil met de Sagrada Família in Barcelona: hier staat een opleverdatum op de kalender.
Prikkelarme ruimtes
De tweede stop van de ochtend is het nieuwe wereldwijde hoofdkantoor van Philips aan de Prinses Irenestraat. Nuveen kocht het gebouw in 2019 en transformeerde het tot een duurzaam Paris Proof-kantoor voor de elektronicareus. Het concern verliet eind vorig jaar de Breitnertoren nabij Amsterdam Amstel en nam zijn intrek in het 17.000 m² grote gebouw op de Zuidas.
Het pand werd uitgebreid met 35% aan vloeroppervlakte. Dit werd gerealiseerd door een extra verdieping op het dak toe te voegen en de kelder een meter uit te graven. De gesloten, zware betonnen gevels werden vervangen door lichte, open gevels met grote raampartijen. Het ontwerp kwam tot stand op basis van uitgebreide gesprekken met medewerkers over de hele wereld. ‘We hebben gevraagd hoe mensen willen werken’, vertelt architect Marieke van Schaaijk van Fokkema & Partners.
Dat leidde tot een kantoor zonder vaste werkplekken – behalve de directievertrekken –, maar met een breed palet aan werkvormen: plekken voor samenwerking, concentratie, ontmoeting en welzijn. Er is veel groen toegepast en er zijn ook prikkelarme ruimtes voor medewerkers die behoefte hebben aan rust.
Centraal in het ontwerp staan de drie atria die de verschillende delen van het gebouw met elkaar verbinden. En opnieuw speelt de trap een hoofdrol.
‘Hoe krijgen we die trap erin?’
In de atria verbinden tribunetrappen en steektrappen de verschillende verdiepingen met elkaar. Het doel is om mensen te verleiden de lift te laten staan. Dat bleek constructief echter een enorme uitdaging. ‘De vloeren waren oorspronkelijk niet overgedimensioneerd’, zegt Van Schaaijk. In gewone-mensentaal: het bestaande gebouw was niet ontworpen voor grote openingen in de vloeren. Toch werd besloten de ingrepen door te zetten, omdat de trap cruciaal werd geacht voor de nieuwe werkcultuur. ‘De vraag was echt: hoe krijgen we die trap erin?’
Die trap blijkt inmiddels een van de meest gebruikte routes door het gebouw. Medewerkers komen elkaar tegen, maken een praatje en vinden vervolgens samen een plek om verder te praten. ‘Het idee van onverwachte ontmoetingen is hier echt gelukt’, zegt Van Schaaijk. Het zijn precies die spontane ontmoetingen die in een tijd van hybride werken steeds belangrijker worden geacht.
Ruimtelijke schakel
De laatste stop was restaurant Lucy in The Pulse of Amsterdam. Ook hier vormt een trap van EeStairs een architectonische blikvanger. Het multifunctionele complex op de Zuidas is ontworpen rond ontmoeting en verbinding. De trap fungeert er als ruimtelijke schakel tussen de verschillende functies van het gebouw en vormde daarmee een passende afsluiting van de ochtend.
Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 8, 28 juli 2026
