25 jaar Rechtstaete: ‘Een kantoor waar de nieuwe generatie mee verder kan’

Een kwart eeuw Rechtstaete is het resultaat van ondernemerschap en hard werken, maar bovenal van het steeds opnieuw bewijzen van zijn bestaansrecht. In de afgelopen 25 jaar heeft het kantoor zich ontwikkeld, maar er kan volgens Ton Oostenrijk en zijn kersverse mede-partner Beer van den Broek altijd een schepje bovenop.

De ochtend van dit interview is een nieuwe kracht aangetrokken. Volgens Oostenrijk en Van den Broek ook iemand met ambities voor het partnerschap. En toch, het blijft soms wel een soort kiezen tussen tafellaken en servet, aldus Oostenrijk: ‘We hebben nu een kleine 20 medewerkers, en ik verwacht niet dat we ooit tot boven de 50 zullen groeien. Dat past niet bij ons concept, maar ook niet bij ons karakter. We zijn door onze diepgaande specialisatie qua omvang vergelijkbaar met de Real Estate-afdeling van de Big Four. Qua expertise doen we daar ook niet voor onder, integendeel zelfs. We willen een ‘center of excellence’ blijven.’

Dag en nacht werken

Oostenrijk heeft in de beginfase het kantoor opgebouwd door dag en nacht te werken. ‘Ik hield de vrijdagavond vrij, maar de overige avonden werkte ik. Ik denk daar nog weleens aan terug. Ik heb veel gevraagd van mijn vrouw Yolanda en van mijn kinderen. Nu nemen ook mannen verlof, terwijl ik in de week dat mijn dochter geboren werd, mailings verstuurde vanuit het net gestarte Rechtstaete.’

Was dat het waard? ‘Dat weet je op dat moment nooit. Je kunt het nooit weer overdoen. De tijden zijn veranderd, en dat vormt ook je beeld van het verleden. Er was een andere balans tussen werk en privé. Toch heb ik er geen spijt van. Er staat een dijk van een kantoor, waar we, met onder anderen onze huidige mede-partners René Maat en Léon Borkes, hard aan hebben gewerkt. Een kantoor waar de nieuwe generatie mee verder kan.’

‘Legacy’ doorgeven

Oostenrijk is nu 63 jaar en zou – als hij in 2002 bij de overgang van Arthur Andersen naar Deloitte zou zijn meegegaan – al ongeveer drie jaar met pensioen zijn geweest. Hoe lang hij nog door wil, weet hij nog niet precies. ‘Ik heb er nog steeds veel lol in, en ik wil zeker zijn dat ik onze ‘legacy’ kan doorgeven aan een nieuwe generatie. Een kantoor waar jonge, ambitieuze fiscalisten en juristen aan verbonden willen zijn. Daar zijn we actief mee bezig.’

Oostenrijk’s eerste (mede)partner was Frank van Buuren, mede-oprichter van Rechtstaete en inmiddels 78 jaar oud. Hij is nog steeds actief als advocaat. ‘Natuurlijk, hij draagt al enige jaren zaken over en introduceert jonge(re) kantoorgenoten in zijn uitgebreide netwerk, maar het is fijn dat hij nog op ons kantoor rondloopt. Zijn kijk op zaken is vaak verfrissend’, zegt Oostenrijk.

Ook Oostenrijk wil zaken overdragen. ‘Ik heb bijvoorbeeld gemerkt dat ik meteen bij een eerste gesprek vooral Beer zijn rol moet geven. Als ik dat niet doe, ontstaat er toch een band tussen de cliënt en mij, die weer een soort van doorbroken moet worden. Het voordeel is dat Beer veel affiniteit heeft met de btw, maar ook zijn eigen specialismen heeft, zoals datacenters, maar ook erfpachtstructuren.’

Werk–privébalans

Oostenrijk zegt wel begrip te hebben voor de werk–privébalans – het buzzword van de Zuidas. ‘Maar eerlijk: dat is soms wel even wennen.’ Van den Broek (36) kan erover meepraten. Hij is sinds kort vader van Otis en maakt gebruik van ouderschapsverlof. ‘Ook ik voel als partner een grote verantwoordelijkheid voor het kantoor en onze cliënten. Tegelijkertijd probeer ik op mijn verlofdagen bewust tijd vrij te maken voor mijn gezin. Dat lukt niet altijd volledig: het ondernemerschap laat zich nu eenmaal niet strikt in werkdagen en vrije dagen vangen, maar met elkaar kunnen we dit gelukkig wel oplossen.’

Oostenrijk en Van den Broek proberen zelf wel het voorbeeld te geven. Ze zijn ondanks de tropische hitte op de dag van het interview aanwezig op kantoor, net als overigens het overgrote deel van de medewerkers. Van den Broek: ‘Thuiswerken heeft zeker voordelen, maar we vinden het belangrijk dat collega’s elkaar regelmatig op kantoor ontmoeten. Je leert uiteindelijk het meeste door samen te werken, vragen te stellen, te klankborden en te zien wat er om je heen gebeurt.’

Vrij constante werkstroom

Waar hangt het succes van Rechtstaete vanaf? Oostenrijk: ‘We hebben een vrij constante werkstroom, maar zijn voor de plus mede afhankelijk van het dealvolume in de vastgoedmarkt. Het klopt dat we het bij tijd en wijle druk hebben, wanneer er ‘spanningen’ in de markt zijn. Dat kunnen positieve spanningen zijn, maar ook negatieve. Als er maar beweging is. Zo hebben we direct na de vastgoedfraude (Klimop-affaire, red.) veel tijd besteed aan het begeleiden van de – extra – controles van de belastingdienst op structuren van klanten en relaties. Geen van onze klanten was betrokken bij het (strafrechtelijke) onderzoek zelf, maar iedereen wil op zo’n moment weten: lopen wij risico’s, en zo ja, welke?’

Ook een moeilijke tijd voor velen, maar niet voor Rechtstaete, was de corona-periode. Oostenrijk: ‘Iedere vastgoedeigenaar moest toen worden bijgestaan om geïnformeerd te worden over fiscale en juridische consequenties. De enige tijd dat we het rustiger hebben, is wanneer de markt ‘uit het raam kijkt’ en afwacht.’

Speelt bij Rechtstaete AI een rol? Van den Broek: ‘We zien nu al dat we met AI sneller kunnen werken bij bijvoorbeeld een ‘due dilligence’-onderzoek. Nu kun je bijvoorbeeld honderd of meer huurcontracten laten scannen, vergelijken, categoriseren en dergelijke, waardoor de focus op andere aspecten kan worden gelegd. Repetitieve werkzaamheden waarbij grote hoeveelheden data moeten worden verwerkt, zijn bij uitstek geschikt voor AI. AI vereist een andere kijk op ondernemerschap, maar ook een andere training van onze mensen. Voor zowel de oude als de nieuwe generatie brengt dat eigen uitdagingen met zich mee.’

Trouw aan het vastgoed

Oostenrijk en Van den Broek denken niet dat Rechtstaete ooit andere markten dan de vastgoedsector zal aanboren. ‘Het vastgoed is breed en uitdagend genoeg, commercieel en vakinhoudelijk. We zien steeds meer ontwikkelingen op het gebied van datacenters, energie en infrastructuur, en ook dat pakken we actief op.’

De fiscale vraagstukken worden volgens Oostenrijk steeds complexer. ‘Juist daar ligt onze toegevoegde waarde: het oplossen van ingewikkelde vraagstukken waar kennis, ervaring en creativiteit samenkomen. We willen een absolute topspeler op ons terrein zijn en blijven. En we doen er alles aan om dat te blijven en dat te bewijzen.’

Het verhaal van Rechtstaete afstoffen
Na 25 jaar vinden de huidige partners het mooi om ‘Rechtstaete’ af te stoffen met een nieuw logo en de descriptor ‘Meesters in vastgoedfiscaliteit en -recht’. Ton Oostenrijk: ‘We constateerden bij het aantrekken van nieuw personeel, met name jongeren, dat zij ons percipieerden – hoe zeg je dat netjes – als stoffig en oubollig, terwijl we dat in de verste verte niet zijn.’ Dus dat moest anders. Met behulp van externe specialisten herformuleerden ze met elkaar de missie van Rechtstaete: ‘Wij smeden een fiscaal en juridisch fundament waarop vastgoedambities standhouden. Partijdig. Creatief. Meedogenloos op de inhoud, pragmatisch in de uitvoering.’
De strijdbaarheid moet er volgens Oostenrijk vanaf spatten: ‘Maar het moet wel passen bij wat er in het huidige tijdsbeeld van een juridische en fiscale dienstverlener, maar ook van een werkgever, mag worden verwacht. Zo’n nieuw logo en nieuwe website moeten een verfrissende basis zijn voor de volgende 25 jaar Rechtstaete.’

Profiel Beer van den Broek
Beer van den Broek is sinds 1 januari de nieuwe partner die de toekomst van Rechtstaete mede moet vormgeven, vertelt Ton Oostenrijk. ‘Hij is een aanwinst als persoon en als fiscalist.’ Van den Broek heeft fiscaal recht gestudeerd aan de Universiteit Leiden. In 2015 haalde hij zijn master en trad hij in dienst bij EY als belastingadviseur, maar al snel lonkte Rechtstaete met een praktijk louter op het gebied van commercieel vastgoed. Van den Broek: ‘Mijn aandachtsgebieden zijn vastgoedtransacties (zowel ‘stenen-’ als ‘aandelendeals’), M&A transacties, datacenters, erfpachtconstructies, fondsstructuren, projectfinanciering en het opzetten en optimaliseren van JV-structuren. De focus van mijn werkzaamheden ligt op de vennootschaps- en inkomstenbelasting, btw en overdrachtsbelasting. Mijn cliënten zijn binnen- en buitenlandse fondsbeheerders, investeerders, projectontwikkelaars, aannemers en DGA’s.’

Profiel Ton Oostenrijk
Ton Oostenrijk voltooide fiscaal recht en Nederlands recht op de Universiteit van Amsterdam. Midden jaren ’90 rondde hij de MRE-opleiding van de Amsterdam School of Real Estate af, en kreeg hij de scriptieprijs van het jaar toegekend. Dat was het begin van zijn schrijvende carrière in onder meer PropertyNL. Oostenrijk stond aan de fiscale wieg van Rechtstaete, nu dus 25 jaar geleden. Hij was overigens niet een van de oprichters van het kantoor.
Zijn eerste werkgever was Arthur Andersen. Toen dat kantoor na het Enron-debacle in Nederland opging in Deloitte, stond Oostenrijk in 2002 voor een keuze: meegaan naar de zekerheid van een grote organisatie of kiezen voor de vrijheid van het ondernemerschap. Hij nam bewust niet de veilige afslag en koos ervoor zelf de koers te bepalen, met alle onzekerheid en risico’s van dien.
Oostenrijk was als columnist vanaf het eerste begin betrokken bij PropertyNL en bleef dat ononderbroken tot op heden. Verder is hij samen met professor Tom Berkhout de geestelijke vader en hoofdredacteur van de PropertyNL Tax Special, een uitgave die inmiddels ook al meer dan 25 jaar bestaat. ‘Wellicht dat Beer dat stokje in de toekomst ook kan overnemen’, zegt Oostenrijk tijdens het interview tussen neus en lippen door.
Oostenrijk heeft een lange historie op fiscaal vastgoedgebied. Op de website komt een waaier van adviseringen naar voren: van de gevolgen voor de heffing van btw en overdrachtsbelasting, maar ook inkomsten- en vennootschapsbelasting. Van bouwterreinen tot gebouwen die toe zijn aan een volledige transformatie of sloop. Advisering over het opzetten van vastgoedmaatschappen en commanditaire vennootschappen en vennootschappelijke structuren, met inbegrip van het zoveel als mogelijk optimaliseren van renteaftrek. Maar ook het begeleiden van fiscale boekenonderzoeken en het sluiten van rulings met de Belastingdienst voor zowel binnen- als buitenlandse actoren op de Nederlandse vastgoedmarkt. Daarbij werkt hij, zo zegt hij, ‘graag samen met de top van de Nederlandse vastgoedadvocatuur en notariaat’.

Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 8, 28 juli 2026