Zelfs de Washington Post en Elon Musk stoorden zich aan de box 3-herziening in het kleine Nederland, maar het is de eigen senaat die minister van Financiën Eelco Heinen het beslissende duwtje naar de tekentafel geeft.
Heinen vreest dat het wetvoorstel waarbij belasting wordt geheven over nog niet gerealiseerde winsten, uiteindelijk wordt opgeblazen in de Eerste Kamer. Het voorstel gold als tussenstap naar een vermogenswinstbelasting, waarbij met de fiscus wordt afgerekend bij de verzilvering van beleggingen. Die aanpassing zou echter pas op z’n vroegst in 2030 worden doorgevoerd.
Beleggers en financieel specialisten waarschuwden voor de gevolgen van de tussenoplossing, die na het afschieten van de oude spaartaks door de Hoge Raad, de nodige belastinginkomsten moest blijven genereren. Grote beleggers zouden Nederland massaal verlaten en kleine spelers zouden buitenlandse wegen voor hun geld kiezen, zoals investeringen in Spaans vastgoed.
Prins Constantijn sprak zich afgelopen zondag bij WNL nog uit tegen de tijdelijke box 3-oplossing, die vanaf 2028 een heffing van 36% invoert op papieren waardevermeerdering. Startups zouden Nederland mijden, omdat werknemers vaak in aandelen worden beloond.
Noodzakelijk kwaad
De Tweede Kamer stemde ondanks alle kritiek anderhalve week geleden in met de box 3-aanpassing, die door veel politici als een noodzakelijk kwaad werd bestempeld. Maar nu blijkt de weerstand toch te groot om de herziening zonder meer door te laten gaan. De kritiek richt zich kortweg op twee onderdelen. Wie in 2028 zijn aandelen in waarde ziet toenemen, moet over die stijging belasting betalen. Daalt de waarde vervolgens in 2029, dan volgt er geen teruggave van de Belastingdienst. Het verlies mag wel over meerdere jaren worden verrekend, maar dat kan niet met terugwerkende kracht.
Een tweede punt van kritiek, is dat het bij sommige beleggingen moeilijk of zelfs onmogelijk kan zijn om een papieren waardestijging daadwerkelijk te verzilveren, terwijl de belasting wel direct verschuldigd is. Dit probleem doet zich onder meer voor bij vastgoed en bij aandelen in jonge, startende ondernemingen. Bij sommige startups ontvangen werknemers een deel van hun loon in aandelen die nog niet verhandelbaar zijn. Die aandelen kunnen op papier in waarde stijgen, zonder dat ze direct verkocht kunnen worden.
Uitzondering voor vastgoed
Voor vastgoed geldt al een uitzonderingsregeling: belasting wordt pas geheven bij verkoop en niet over tussentijdse waardestijgingen. Ook voor start-ups bestaat een uitzondering gedurende de eerste vijf jaar van hun bestaan. Het vorige kabinet heeft al toegezegd deze termijn te schrappen en de definitie van start-ups te verruimen.
Minister Heinen treedt nu in overleg met de eindverantwoordelijke voor box 3, de kersverse staatssecretaris van Fiscaliteit Eelco Eerenberg, om de ‘weeffouten’ in de herziening te herstellen. De nieuwe aanpassingen zorgen mogelijk voor miljarden minder aan belastingopbrengsten, zo waarschuwde Heinen alvast.
