De succesvolle verkiezingscampagne van D66 en het positivisme van lijsttrekker Rob Jetten indachtig stelt architect en ontwikkelaar Robert Winkel dat het wél kan om diverse ambities te verenigen in de woningbouw. Hij leverde onlangs zijn lang verwachte boreling Sawa op.
Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 12, 12 december 2025
Na het veelvuldig delen van alle ontwikkelstadia en bij voorbaat al gewonnen prijzen was het onlangs dan zover: het houten woongebouw Sawa op de Rotterdamse Lloydpier werd officieel geopend door koningin Máxima. Architect Robert Winkel deed namens de ontwikkelaar Nice Developers het verhaal uit de doeken aan een internationaal publiek.
Nederlands-Indië
Het vijftien lagen tellende Sawa is het eerste volledig houten wooncomplex in Rotterdam. Het is gebouwd met kruislaaghout (CLT) rondom een betonnen kern voor de lift en het trappenhuis en meet in totaal 12.000 m². Het telt 50 middenhuurwoningen, 20 vrije sector-huurwoningen en 39 koopwoningen en heeft een commerciële ruimte in de plint. Focus on Impact is eigenaar van de huurwoningen.
De naam Sawa heeft een link met de geschiedenis van de locatie. Vanaf de Lloydpier voer de gelijknamige vermaarde rederij naar het voormalige Nederlands-Indië. De royale terrassen in de trapsgewijze opbouw van Sawa doen met een beetje fantasie denken aan de gelaagde rijstvelden in het Verre Oosten. Dankzij de terrassen, de balkons en het gemeenschappelijke leefdek beschikken de bewoners over gemiddeld 40 m² buitenruimte. ‘Dat is tien keer zoveel als wat doorgaans wordt voorgeschreven’, aldus ontwikkelaar Robert Winkel.
Sawa bevat 750.000 schroeven, en Winkel vergelijkt het complex dan ook graag met een Ikea XXL-pakket. ‘Maar dan wel eentje waarbij het – net als bij de Zweedse meubelreus – nauw luistert hoe het in elkaar wordt gezet. Omdat het volledig uit hout is opgetrokken, had het een tolerantie (afwijking van bouwonderdelen) van maximaal 2 millimeter. Als je bouwt met beton heb je een maximale tolerantie van 2,5 millimeter.’
Volledig circulair
Winkel vertelt dat de bouwsector tot 38% bijdraagt aan de CO2-uitstoot. ‘De insteek van Sawa is van meet af aan geweest om te laten zien dat bouwen ook anders kan.’ Je kunt het Rotterdamse woongebouw volgens hem vergelijken met een opslag van bouwmaterialen. ‘Het is volledig circulair, een belangrijk gegeven om de houtbouw verder te brengen.’
80% van het hout voor het gebouw komt uit het Sauerland in Duitsland, van oorsprong de thuisbasis van houtbouwer Derix, die Sawa samen met Era Contour in elkaar zette. Dankzij innovatieve engineering en nieuwe verbindingstechnieken werden voor de Rotterdamse bouwplaats oplossingen gevonden die voorheen onmogelijk leken. ‘Die nieuw opgedane kennis heeft Derix weer mee terug genomen naar Duitsland’, aldus Winkel.
In Sawa komen alle grote wensen van deze tijd bijeen: betaalbaarheid, duurzaamheid en sociale inclusie. De helft van de woningen valt in de middenhuurcategorie. ‘Doordat we zelf genoegen nemen met minder rendement is een project als Sawa ideaal om het uit te proberen’, aldus Winkel.
Geen weg meer terug
Het project past ook bij de koers van Focus on Impact, voor 50% eigenaar van Nice Developers, en de huisbaas van de huurappartementen in Sawa. De belegger zoekt naar ontwikkelingen en innovaties die aansluiten bij ambities en behoeften van de toekomst. Investeren in houtbouw past daar ook bij. ‘Waarom zou je het niet doen als belegger?’, vraagt Freek Boeijen, directeur van Focus on Impact. ‘Er is geen weg meer terug. Het is ook een goede investering in de waarde van je bedrijf. Het levert ook rendement op.’
Toen architect Robert Winkel en zijn compagnon Mark Compeer zo’n zes tot zeven jaar geleden begonnen na te denken over een houten woongebouw, was klimaatvriendelijkheid het uitgangspunt. Hoe realiseer je toekomstbestendige en circulaire woningbouw en houd je rekening met biodiversiteit? Inclusiviteit, in de vorm van betaalbaarheid, was bij de planvorming ook al een thema. ‘Een paar weken nadat we onze plannen hadden gepresenteerd brak de corona-pandemie uit’, aldus Winkel. ‘Die pandemie onderstreepte het belang van een aantrekkelijke buitenruimte en tegelijkertijd de behoefte van mensen om dingen te delen.’
Alles afgevinkt
Uiteindelijk kan Sawa bij alle grote ambities een vinkje zetten. Het gebouw heeft een zeer lage CO2-voetafdruk en slaat door de natuurlijke eigenschapen van bomen juist een grote hoeveelheid CO2 lang op, die op het platform Climate Cleanup wordt verhandeld. Het gebouw telt 600 meter aan plantenbakken, waarin 3000 inheemse planten staan, en dan zijn er nog meer dan 140 nestkasten, die een behoorlijke biodiversiteit op de lange termijn moeten bevorderen en bestendigen.
Sawa moet een thuis worden voor alle Rotterdammers en een bijdrage leveren aan het oplossen van de woningnood in de Maasstad. 43 van de 50 middenhuurwoningen zijn toegewezen aan mensen met een maatschappelijk beroep, bijvoorbeeld in het onderwijs, de zorg of bij de politie. 15 van de nieuwe huurders laten elders in Rotterdam een sociale huurwoning achter.
Projectarchitect Robert Platje (Mei Architects, zusterbedrijf van Nice) tekende voor de ontsluiting van de woningen met inpandige galerijen. Die zorgen voor ontmoeting, die verder wordt gestimuleerd door een gezamenlijke moestuin van 800 m², deelauto’s en een ruimte waar de bewoners gereedschap kunnen delen.
Bij de inpassing van het gebouw in de oksel van de Lloydpier is nadrukkelijk rekening gehouden met de omgeving. Er is bewust gekozen voor minder bouwvolume dan op het plot mogelijk was, om een nabijgelegen woongebouw niet onnodig de schaduw te zetten. In de noordgevel zit een grote opening die de naastgelegen tv-studio van RTV Rijnmond een doorkijk op het water garandeert.
Onverenigbare ambities verenigd
De totstandkoming van Sawa leert Winkel dat het in een tijd vol tegenstellingen wél kan. Door een goed ontwerp kunnen soms schijnbaar onverenigbare ambities toch verenigd worden in één gebouw. Architecten kunnen daarbij zelf meer achter het stuur zitten, een kant die hij zelf opsloeg met de oprichting van Nice Developers. ‘Er zijn veel pleidooien om de architect weer meer relevantie te geven bij alle uitdagingen die er nu liggen. Een project als Sawa laat zien dat je als architect zelf deze problemen kunt aanpakken en de samenwerking met andere relevante partijen kunt opzetten. Neem die verantwoordelijkheid. Je kunt niet de op de achterbank blijven zitten.’
Veel awards
Sawa werd onlangs door een vakjury uitgeroepen tot overall winnaar van de Nationale Houtbouwprijs 2025 en is daarmee het beste houten gebouw van Nederland. Het gebouw sleepte al eerder prijzen in de wacht, waaronder de DNA Paris Design Award voor Best Green Architecture (2023), de Mipim/Architectural Review Future Project Award en de Architecture Masterprize.
