Steenvlinder wil met WoonAlarm jaarlijks honderden jongeren aan huis helpen

Breng leegstaand vastgoed in kaart, door ongebruikte panden aan te wijzen waar je wil wonen. Met die oproep aan jongeren, lanceert Stichting Steenvlinder INC een offensief tegen de woningnood.

Het initiatief, dat omwille van de urgentie de naam WoonAlarm! heeft gekregen, is in samenwerking met maatschappelijk projectontwikkelaar Steenvlinder opgezet. Stichting Steenvlinder INC wil landelijk de onbenutte kansen in kaart brengen en op die plekken cascowoningen neerzetten. Die zijn vooral bedoeld voor jongeren die in hun geboortedorp willen blijven, maar nu noodgedwongen bij hun ouders blijven. Na casco oplevering kunnen woningzoekers de woning zelf afbouwen. Het doel is om met deze campagne minstens 200 aanpakkers per jaar aan een (starters)woning te helpen. 

Steenvlinder is een maatschappelijk projectontwikkelaar die zich richt op zelfbouw. Het vastgoedbedrijf, gevestigd in Rijswijk, geeft de regie aan bewoners om op hun eigen manier te wonen. Daartoe transformeert het vaak bestaande (monumentale) panden of ontwikkelt het nieuwbouwlocaties tot kavels en kluswoningen. Stichting Steenvlinder INC is erop gericht om mensen die veel moeite hebben om een hypotheek te krijgen toch een huis te bieden. De woningzoekers nemen deel aan een zelfbouwproject en gaan eerst klussen in de woning en deze huren. Na twee jaar huur kunnen ze hun eigen gekluste woning, tegen een vooraf vastgestelde gunstige koopprijs, bemachtigen.  

Onverteerbaar

Volgens recente CBS-data staat in Nederland nog altijd circa 36,5 miljoen m² vastgoed leeg, waarvan bijna 18 miljoen m² structureel. Daaronder valt ook het vele leegstaande vastgoed van gemeenten. Tegelijkertijd bedraagt het woningtekort bijna 400.000 woningen. 

‘Onbegrijpelijk en onverteerbaar’, vindt oud-wethouder en medeoprichter van Steenvlinder Marnix Norder. ‘Het is te gek voor woorden dat er zo veel panden leeg staan en gemeenten excuses blijven zoeken om maar niet te hoeven bouwen. Dus wordt het tijd voor een onorthodoxe aanpak: we pakken zelf de regie.’

In plaats van te wachten tot er ooit huizen worden gebouwd, roept Steenvlinder mensen op om via de site woonalarm.nu melding te maken van leegstaande panden waar ze graag willen wonen, zoals een leegstaande school of buurthuis. Die behoefte is groot, zegt Norder. ‘Uit onderzoek blijkt dat ongeveer de helft van de jongeren in hun eigen dorp, in hun gemeenschap, willen blijven wonen. Maar ze krijgen simpelweg die kans niet.’

Betaalbare zelfbouw

Nadat de kansen in kaart zijn gebracht, gaat Steenvlinder met gemeenten in gesprek om deze panden te transformeren tot betaalbare zelfbouwwoningen. ‘Want dit is niet alleen een oproep aan woningzoekenden, maar zeker ook aan gemeenten: stop met het zoeken naar argumenten om het bouwen uit te stellen’, aldus Norder.

De sociaal projectontwikkelaar werkt hierbij samen met Stichting Steenvlinder INC. De laatste drie letter verwijzen naar inclusief. De stichting is opgericht voor woningzoekenden die niet direct kunnen kopen, maar wel bereid zijn om er energie in te steken. ‘Denk aan jongeren, maar ook aan zzp’ers of mensen die net gescheiden zijn en op zoek zijn naar een andere plek’, zegt directeur Eva Luijendijk. Stapsgewijs kunnen ze eigenaar worden.’

Het project wordt gelanceerd in Flevoland en daarna via Noord-Holland landelijk uitgerold. Die route is niet willekeurig gekozen. Zo is Flevoland een van de provincies waar thuiswonende jongeren de meeste moeite hebben om uit te vliegen, blijkt uit de Woon-enquête 2024 onder ruim 40.000 mensen. Meer dan 30% van de jongeren in Flevoland gaf aan graag het huis uit te willen, maar niets te kunnen vinden.

Luijendijk: ‘We beroven jongeren van een kans om in het dorp te blijven wonen waar ze geboren zijn. Dit speelt uiteraard niet alleen in Flevoland, maar in het hele land. Ik ben blij dat Flevoland een provincie is waar gemeenten werk willen maken van het herbestemmen van vastgoed. Er zijn veel pioniers. En die hebben we hard nodig.’