Plan nieuwe Aldi in Driebergen strandt bij Raad van State

De Duitse super heeft in Driebergen-Rijsenburg een vestiging aan De Traaij. Het plan is om die in te ruilen voor een groter filiaal aan de Appelgaard. De bijbehorende aanvraag voor een omgevingsvergunning is in 2018 ingediend.

Rechter: weigering niet onderbouwd

De gemeente weigerde de aanvraag, want die is in strijd met de geldende bestemmingen en het beoogde supermarktgebouw is deels buiten de in de bestemmingsplannen aangegeven bouwvlakken geprojecteerd. Aldi kreeg geen toestemming om de aanwezige bomen op de beoogde locatie te kappen en om een supermarkt neer te zetten. De gemeenteraad heeft geen 'verklaring van geen bedenkingen' afgegeven en die is nodig om te kunnen afwijken van de bestemmingsplannen. Een tweede reden daarvoor is dat het bouwplan volgens het college niet in overeenstemming is met 'redelijke eisen van welstand'.

De rechter oordeelde in 2022 dat de raad te weinig argumenten had om de verklaring van geen bedenkingen te weigeren. Aldi kon echter alsnog niet juichen, want de gemeente mocht wel bepalen dat een supermarkt in strijd is met redelijke eisen van welstand. De rechtsgevolgen van het besluit om de omgevingsvergunning te weigeren bleven daarom in stand.

Welstandscriteria van toepassing

Aldi tekende beroep aan en na vier jaar is de Raad van State tot een oordeel gekomen. Dat luidt in grote lijnen hetzelfde als het verdict van de rechtbank. De supermarktformule stelt vergeefs dat de criteria uit de welstandsnota niet gelden voor grote (her)ontwikkelingsprojecten. En als dat wel het geval is, dan had Aldi de kans moeten krijgen om het plan aan te passen, was een volgend argument.

Maar de Raad van State leest in de welstandsnota iets anders dan Aldi: 'Uit de beschrijving van het doel en de opbouw in paragraaf 1.2 van de welstandsnota volgt dat de welstandsnota ook criteria bevat voor toetsing van aanvragen om omgevingsvergunning voor het bouwen van een bouwwerk, zoals ten tijde van de vaststelling van de welstandsnota overigens ook was voorgeschreven in de Woningwet.'

Geen grote ontwikkeling

Bovendien kwalificeert het supermarktplan niet als een groter (her)ontwikkelingsproject. 'De rechtbank heeft met juistheid overwogen dat het bouwplan is aan te merken als een middelgroot bouwplan, omdat het gaat om één gebouw binnen een bestaande structuur.'

De welstandscommissie mocht oordelen dat de Aldi te grootschalig en afwijkend was in een gebied met kleinschalige dorpsbebouwing met veelal bestaande woningen met traditionele kenmerken.

Meer dan kleine wijzigingen nodig

De gemeente hoefde in dit geval geen gelegenheid te bieden om het bouwplan aan te passen. 'Dit alleen al niet omdat het college ervan mocht uitgaan dat het tegemoetkomen aan de bezwaren van de welstandscommissie meer vergde dan wijzigingen van het bouwplan van ondergeschikte aard.'