Marius Meurs: ‘De beursnotering geeft een extra dimensie’

Het Rotterdamse Groot Handelsgebouw, op de beurs genoteerd als Groothandelsgebouwen nv, heeft een grootscheepse renovatie achter de rug. Na een halve eeuw is het formidabele bedrijfsverzamelgebouw in oude luister hersteld en aangepast aan de eisen van de moderne kantoorgebruiker.

Gepubliceerd in PropertyNL Magazine, 27 april 2006

door Lizanne Schipper

Maar drie jaar timmeren en boren heeft bijna de helft van de huurders op de vlucht gejaagd. Aan Marius Meurs, voorheen Westersuyker, de taak om de bezetting weer op te vijzelen.
Het wordt een lastige klus voor Meurs, die bij Westersuyker gewend was aan een volle bak. Nu kijkt hij aan tegen een 100.000 m² verhuurbaar oppervlak waarvan eind vorig jaar 44% leegstond. En de marktomstandigheden zijn bepaald niet florissant. Toch mikt Meurs voor dit jaar op een ‘duidelijke’ stijging van de bezetting, wat volgens de schaal van Mock overeenkomt met een plus van 7 tot 12%. Hoe? ‘Door heel actief te zijn, een verhuurplan op te stellen en publiciteit te genereren. De markt is inderdaad lastig, maar ik constateer toch een aarzelende opleving. De laatste tijd zijn er bij ons geen afstotingen meer, men wil juist meer ruimte bijhuren. En dat geldt van klein tot groot.’
Daarbij kan het Groot Handelsgebouw volgens Meurs profiteren van de trend dat bedrijven zijn uitgekeken op anonieme standaardkantoren. ‘Zij zoeken naar iets anders, een authentieke plek.’ En wat hij in de aanbieding heeft is zeker iets bijzonders. Het Groot Handelsgebouw is een monumentaal ontwerp van de Rotterdamse architect Huig Maaskant met speelse raampartijen, balkons die uitkijken op Stationsplein en Weena of het open binnenplein en – sinds kort – dakterrassen van Zuid-Europese allure. Naast winkels en horeca op de begane grond, huist het gebouw zo’n honderd bedrijven, van softwarebedrijven tot architecten en advocaten, die ruimten bezetten variërend van 50 tot 7000 m². Ook de overheid is present. Zo sleepte Meurs begin dit jaar een deal met het ministerie van OC&W binnen, dat 1100 m² aanhuurde voor een archiefproject.

Beursnotering
Nadat veel groothandels in de Rotterdamse binnenstad in de Tweede Wereldoorlog waren weggebombardeerd, sloegen de bedrijven de handen ineen en lieten voor gezamenlijk gebruik het Groot Handelsgebouw optrekken. Een logistiek gebouw met als bijzondere faciliteit dat vrachtwagens er op verschillende niveaus in konden. Met een bestek van elf A4’tjes werd op 1,8 hectare het grootste bedrijfsgebouw van Europa neergezet. De huurders die het in 1953 betrokken waren tegelijk ook de eigenaren: tot de beursgang in 1985 waren zij verplicht aandeelhouder. In de jaren zeventig verhuisden de groothandels zoetjesaan naar de periferie en maakten plaats voor gewone kantoorhouders. De gang naar het Damrak werd ingegeven door de aandeelhoudersstructuur. Wilden huurders van hun aandelen af dan moest dat voorheen via een notariële acte. Met een beursnotering werd dat veel gemakkelijker: Groothandelsgebouwen certificeert op verzoek de aandelen zodat ze verhandelbaar zijn op de openbare kapitaalmarkt. Inmiddels bestaat bijna 95% van het aandelenkapitaal uit certificaten, en zijn er nog twintig aandeelhouders met aandelen op naam. Het valt te voorzien dat ook deze uiteindelijk op de beurs belanden.
Groothandelsgebouwen behoort tot die kleine, slapende beursfondsen waarvan diverse het de afgelopen jaren voor gezien hielden. Hecht Meurs nog aan de notering? ‘Bij de zinnigheid van een beursnotering kun je je vraagtekens hebben. Maar we hebben hem nu eenmaal en zit hij in de weg? Nee. De notering is goed voor de verhandelbaarheid en het bedrijf straalt toch wat meer uit, is meer in de picture. Groothandelsgebouwen is heel bekend in de regio en ook wel landelijk, maar de beursnotering geeft daaraan een extra dimensie.’

Concurrentie
Voorlopig is Meurs wel even zoet met het aantrekken van nieuwe huurders. ‘Een kwestie van jaren’, zegt hij. ‘In 2005 is in heel Rotterdam 125.000 m² verhuurd, dus ik heb niet de illusie dat ik die 44.000 m² in een jaar tijd wegzet.’ De concurrentie neemt met de Kop van Zuid en de grootse plannen voor het Stationsplein aanzienlijk toe. Vooral de laatst locatie is Meurs, die zich dagelijks een weg moet banen over het bouwterrein, een doorn in het oog. ‘Volgens het bestemmingsplan is er rondom het station 160.000 m² aan extra kantoorruimte en andere ruimte mogelijk. Dat is geen goed idee. Er is geen markt voor zo’n volume.’ Groothandelsgebouwen laat het niet bij die visie: het bewandelt de officiële weg en heeft inmiddels bezwaren tegen het bestemmingsplan ingebracht. Er staat meer op het spel dan concurrentie alleen. Meurs: ‘Dit is een monument. Als al die hoogbouw er komt, dreigen wij te verdwergen.’

[Tekstkader]
Kleintjes op het Damrak
Volop in de publiciteit staan de Rodamco's, Corio's en Wereldhave's van deze wereld. Maar tussen de genoteerde vastgoedfondsen zit ook een aantal minder bekende spelers. Dat zijn behalve Groothandelsgebouw, ook Middle Europe RE (Mere) en Kardan.

Mere
Vastgoedfonds Mere is onderdeel van Middle Europe Investments, een beheerder van beleggingen in Midden-Europa. Vanuit het Gelderse hoofdkantoor worden de eigen kantoren in vier Midden-Europese landen aangestuurd. In Tsjechië en Slowakije is een eigen vastgoedbeheerder gestationeerd. Vastgoedfonds Mere heeft sinds eind 2003 een beursnotering in Amsterdam. De portefeuille heeft een omvang van in totaal € 33,9 mln en bevat kantoren, winkels en logistiek vastgoed. Niet alleen A-locaties maar ook aantrekkelijk renderende B- en C-locaties komen in aanmerking. Mere belegt nu in Tsjechië, Slowakije en de Baltische Staten, en oriënteert zich op de mogelijkheden in Bulgarije. Het fonds streeft naar een financiering met minimaal 40% eigen vermogen en een jaarlijks rendement van gemiddeld 10%.

Kardan
Het van origine Israëlische Kardan is sinds medio 2003 aan het Damrak genoteerd. Het is geen vastgoedbedrijf pur sang en staat in de koersoverzichten dan ook niet onder de vastgoedfondsen, maar onder investeringsmaatschappijen. Het bedrijf is afgezien van vastgoed vooral actief in financiële dienstverlening en infrastructuur, en bezit in totaal $ 1,8 miljard aan assets. Ook Kardan zoekt het heil oostwaarts. Via dochteronderneming GTC Group is Kardan betrokken bij de ontwikkeling van vastgoedprojecten in Polen, Hongarije, Roemenië, Tsjechië, Kroatië en Israël. Vorig jaar is bovendien een woningproject gestart in China. Naast van commercieel vastgoed - kantorenparken, individuele kantoren en winkel(centra) -, komen dus ook woningen in beeld. In 2005 had de vastgoedpoot van Kardan een omzet van $ 256 mln en een winst van $ 18 mln.