Eigen Huis: proces woningverkoop oneerlijk en onduidelijk

Volgens de eigenarenvereniging laten de meldingen terugkerende signalen zien van voorkeursbehandeling, onduidelijke biedprocedures, druk om biedingen te verhogen en gebrek aan transparantie achteraf. 'Vereniging Eigen Huis vindt dat consumenten hierdoor onvoldoende worden beschermd en roept op tot wettelijke regels met handhaving voor het hele koopproces.'

Onafhankelijkheid vaak betwijfeld

De klachten kwamen binnen nadat Eigen Huis in februari een meldpunt opende na aanhoudende signalen dat het kopen en verkopen van een woning niet altijd eerlijk en transparant verloopt. Het leverde 921 meldingen op van kopers en verkopers met negatieve ervaringen met makelaars. Bij 28% van de meldingen vroegen kopers en verkopers zich af of makelaars altijd onafhankelijk handelen. Melders beschrijven voorkeur voor eigen klanten, relaties, aankoopmakelaars of geïnteresseerden die zelf ook een woning verkopen. 'Dat voedt het gevoel dat niet iedere koper dezelfde kans krijgt. En dat verkopers mogelijk niet altijd de koper kunnen kiezen die voor hen de beste keuze is.'

Verder zegt een kwart van de klagers dat het biedproces tijdens de rit werd aangepast. Zo werden biedingen na de deadline alsnog geaccepteerd, werd een extra biedronde ingelast of werden mondelinge toezeggingen later ingetrokken. Een op de vijf klagers voelde zich onder druk gezet om het bod te verhogen. Een biedlogboek geeft niet altijd voldoende vertrouwen, aldus Eigen Huis.

Wettelijke regels

De vereniging wil wettelijke regels voor het hele koopproces: gelijke toegang tot woningaanbod, duidelijke spelregels voor bezichtigingen en biedingen en een wettelijk vastgelegd biedproces. Eigen Huis wil ook een informatieplicht richting kopers over informatie die van invloed is op hun beslissing om wel of niet te bieden. 'Denk aan informatie over de technische staat van de woning, de fundering, onderhoud, andere relevante kenmerken van de woning en, bij appartementen, de financiële positie van de VvE. Tot slot zijn onafhankelijk toezicht, voldoende budget en sancties nodig, zodat overtredingen ook gevolgen hebben.'

Die punten worden meegenomen in de initiatiefwet die PVV-Kamerlid Jeremy Mooijman voorbereidt voor een eerlijker en beter controleerbaar koopproces.

Klagen bij makelaars, niet bij VEH 

Makelaarsvereniging Vastgoed Nederland kan zich wel vinden in de aanbevelingen van Eigen Huis. 'Wij staan inhoudelijk dan ook vrijwel naast VEH. Wel roepen we op om met klachten naar het klachtenloket van de branche te komen, zodat er ook daadwerkelijk iets mee gedaan kan worden', zegt adjunct-directeur Tristan Bons. 'Alles wat bij het meldpunt van VEH binnenkomt, is voor ons onzichtbaar en niet traceerbaar. Dat is heel onhandig, zeker omdat we een eigen onafhankelijk klachtenloket hebben ingericht voor de branche.' Als een klacht alleen bij Eigen Huis binnenkomt, kan die niet tot een uitspraak of correctie leiden.

Er is al een standaard

Bons wijst op de NTA 8061: de landelijke standaard voor een transparant en controleerbaar biedproces. 'Vastgoed Nederland heeft deze norm samen met onder meer VEH ontwikkeld en pleit er dan ook voor dat deze afspraak de verplichte referentie wordt voor ieder digitaal biedsysteem en elke makelaar in Nederland, aangesloten bij een brancheorganisatie of niet.'

Sowieso is een biedlogboek al verplicht voor leden van Vastgoed Nederland in de vorm van Eerlijk Bieden. 'Omdat wij investeren in transparantie is Eerlijk Bieden tot het eind van het jaar gratis te gebruiken voor iedere makelaar in Nederland, ook voor wie niet bij Vastgoed Nederland is aangesloten.'