De gemeenteraad van Rotterdam heeft definitief een streep gezet door de plannen voor Rivoli. Het terrein gaat onder de hamer. Bij de eerste open dag voor de veiling blikte initiatiefnemer Hennie van der Most melancholisch maar nog strijdvaardig terug.
Onlangs heeft de gemeenteraad van Rotterdam een motie aangenomen van Kevin van Eikeren van Pro, het vroegere GroenLinks-PvdA. Hij wil op het terrein waar Hennie van der Most een pretpark wilde openen ‘geen koude, kille gebiedsontwikkeling op de penning met hijgerige vastgoedbaasjes en patjepeeërs, maar betaalbaar wonen, werkgelegenheid en goede voorzieningen’. Het terrein wordt geveild rond het moment waarop dit magazine ter perse gaat.
Bij de eerste open dag voor de veiling komen van heinde en verre cameraploegen en schrijvende journalisten af op een rondleiding op het terrein aan de Brielselaan/Dokweg op Rotterdam-Zuid. ’s Middags zijn 30–40 professionele belangstellenden aan de beurt. Bij de rondleiding wordt vrij snel duidelijk hoe dichtbij en tegelijkertijd hoe ver weg de oplevering van Rivoli Rotterdam is geweest. Het terrein is een kleurrijke verzameling van attracties die af maar (nog) niet in bedrijf zijn en deelprojecten die nog maar nauwelijks zijn afgetrapt.
Duurzame gebiedsontwikkeling
In 2010 komt het hoofdgebouw van afvalverwerker AVR aan de Maas – plaatselijk bekend als de Kathedraal – leeg te staan als de verbrandingscapaciteit wordt verplaatst naar Rozenburg. Lang hoeft de gemeente niet te zoeken naar nieuwe plannen voor het markante gebouw, een ontwerp van architect Maarten Struijs.
In 2011 komt serie-ondernemer Hennie van der Most (76) op de radar. Van der Most, tot dan toe hoofdzakelijk actief in het oosten van het land, heeft West-Nederland verkend en ziet in het Rotterdamse terrein een ideale locatie om zijn nieuwe droom te verwezenlijken. In 2013 koopt Van der Most voor € 750.000 het 25.000 m² grote terrein plus de opstallen van toenmalig AVR-eigenaar Van Gansewinkel Groep.
De gemeente is in eerste instantie ook positief en omschrijft Rivoli – aanvankelijk Speelstad Rotterdam genoemd – in het bestemmingsplan uit 2013 als een vorm van duurzame gebiedsontwikkeling, passend bij de structuurvisie Stadshavens. Zo kiest Van der Most voor de realisatie van al zijn projecten steeds voor hergebruik van bestaande (bedrijfs)gebouwen, attracties en materialen, en geeft deze zo een tweede leven.
Klimparadijs en indoor stadscamping
Tijdens de rondleiding wordt snel duidelijk dat Van der Most zijn visie ook in Rotterdam echt handen en voeten heeft willen geven. In het oude hoofdgebouw is Spider City al gerealiseerd, een klimparadijs dat daadwerkelijk een paar maanden open is geweest. Tussen Van der Most en de exploitant van het deelproject ontstond echter een huurconflict, onder meer omdat de ruimte in de winter niet te verwarmen viel. De klimobjecten en attributen als veiligheidsharnassen zijn als stille getuigen achtergebleven.
Een stukje verderop in de kathedraal zijn de eerste contouren zichtbaar van wat een indoor stadscamping voor de bezoekers van het pretpark had moeten worden, kleine hangarachtige ruimtes die zo worden bekleed dat het net junglegrotten lijken, zoals blijkt uit het zo goed als afgeronde voorbeeldverblijf. Op alle ‘glamping-plekken’, is aan de achtkant al een toilet- en doucheruimte geplaatst. Deze units haalde Van der Most op uit een voormalig cruiseschip, net zoals hij het voormalige poppentheater uit de boedel van het Land van Ooit haalde en de entree en de trappen van een oud casino uit Venlo naar Rotterdam overbracht om een groot theater voor dinner shows mee te realiseren.
Op de bonnefooi
Het tekent tegelijkertijd de ‘op de bonnefooi’-ondernemerszin die Van der Most altijd gekenmerkt heeft. De ideeënmachine in zijn hoofd staat nooit stil, en kansen komen er altijd voorbij. ‘Zo ben ik altijd te werk gegaan. Je moet iets aparts maken, iets unieks’, vertelt Van der Most zelf, die tijdens de open dag gewoon aanwezig is in zijn kantoor.
Zonder strakke deadline of een in beton gegoten plan gaat hij aan de slag. Zo vergt het faciliteren van overnachtingsplaatsen in de oude afvalcentrale een wijziging van het omgevingsplan die nooit in gang is gezet. In een rapport stelt specialistisch adviesbureau Ginder nadien dat Van der Most de klandizie voor de dinner shows en de indoorcamping veel te hoog inschatte.
Han Groot Obbink, projectleider en al 30 jaar betrokken bij Van der Most, is het daar in ieder geval voor wat betreft de camping niet mee eens, zegt hij tijdens de rondleiding. ‘Er is ruimte voor. Een pretpark als Toverland komt niet voor niets met een eigen vakantiepark.’ Van der Most zelf zegt sowieso weinig waarde te hechten aan het rapport van Ginder, dat wél een belangrijke rol speelde in de erfpachtkwestie, die een belangrijke oorzaak is voor de huidige misère. ‘Er is geen recreatiepark dat voor overnachtingen rekent met een bezettingsgraad van 15%, wat Ginder in ons geval wél deed’, aldus Van der Most. ‘Ze zijn één keer met mij wezen praten, en dat was het.’ De serie-ondernemer zit vol onbegrip, teleurstelling en boosheid: ‘Het is gewoon klote.’ Tegelijkertijd is hij strijdvaardig tot het laatste moment: ‘Ik geloof in mijn tent, ik loop er niet voor weg.’
‘Geschenk uit de hemel’
Hij heeft voor de gelegenheid een document laten maken waarin hij zijn verhaal uit de doeken doet. Een geschenk uit de hemel, zo beschouwde toenmalig wethouder Hamit Karakus de nieuwe bestemming van het voormalige AVR-terrein. Van der Most was in de optiek van Karakus als ‘selfmade man’ een ‘ambassadeur voor Rotterdam Zuid’.
Maar al snel kwamen de tegenslagen: een brand op het terrein, de vondst van asbest, extra eisen voor onder meer brandveiligheid en – niet onbelangrijk – de nasleep van de financiële crisis, waardoor ook de andere bedrijven van Van der Most een stuk minder draaien. De verkoop van enkele van die bedrijven, waaronder Wunderland Kalkar, zorgt ervoor dat de geleidelijke bouw van Rivoli kan blijven doorgaan.
Onzekerheid over erfpacht
Bij de gemeente Rotterdam begint het geduld in 2024 echter op te raken. De gemeente wil dat het park uiterlijk eind 2025 open gaat, voor er gesproken kan worden over verlenging van erfpacht die in 2030 afloopt. De gemeente geeft wel alvast Cushman & Wakefield opdracht om de waarde van het park te bepalen, op grond waarvan de nieuwe erfpachtcanon kan worden vastgesteld. De vastgoedadviseur schakelt op zijn beurt bureau Ginder in.
Volgens Van der Most is hem nooit een harde deadline voor het project in het vooruitzicht gesteld en is deze ook niet te rijmen met de 26 omgevingsvergunningen die hij in al die jaren kreeg voor deelprojecten, de laatste in 2025.
De onzekerheid over de erfpacht is volgens hem ‘killing’ geweest. Een hotelgroep die de ontwikkeling wilde overnemen zou zich om die reden hebben teruggetrokken. Pearl Capital wilde hem nog wel geld lenen, € 7,5 mln, maar slechts voor een jaar en tegen 12% rente. Herstructurering van deze financiering zit er niet meer in. In plaats daarvan besluit Pearl Capital begin dit jaar in te zetten op een executieveiling.
Dansen op een graf
Het steekt Van der Most, meer nog dan de € 60 mln aan eigen middelen die hij in het park stak en die hij nu definitief kwijtraakt, vooral dat anderen troefkaarten achter de hand hielden. In de lokale politiek hebben GroenLinks-PvdA (Pro) en Volt het terrein op de korrel om er woningbouw te realiseren. Dansen op een graf dat nog niet gegraven is, muntte Van der Most het. Zelf sprak hij met Wim Beelen over een overname, maar deze trok zich terug, volgens Beelen zelf omdat er telkens weer nieuwe lijken uit de kast rolden. Volgens Van der Most uiteindelijk om het pretpark op de veiling goedkoper te kunnen kopen en er zijn eerder aangeschafte Ark van Noach te kunnen aanleggen.
De motie van Kevin van Eikeren lijkt dus ook een streep te zetten door deze mogelijkheid.
Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 4, 23 april 2026
