Wie heeft er niet van gedroomd; wonen in een winkelcentrum. In de VS hebben ontwikkelaars plannen voor de transformatie van pakweg 200 malls tot appartementen plus winkels en leisure.
Het Secret Mall Appartment van een groep Amerikaanse kunstenaars in Providence, Rhode Island, domineerde bijna twintig jaar geleden de headlines. De kunstenaars wilden in 2003 een statement maken tegen megamalls, die naar hun inzicht ten koste gingen van betaalbare huisvesting, en creëerden heimelijk een woonruimte in Providence Place Mall, een winkelwalhalla van 130.000 m². Ze woonden er vier jaar lang, totdat een beveiliger ze uiteindelijk betrapte.
Inmiddels heeft het idee in dezelfde stad navolging gekregen, maar dan volkomen legaal. Het historische winkelcentrum The Arcade Providence bevat nu 48 micro-appartementen van 20 m² tot 40 m². De etalages van de kleine winkels op de tweede en derde etages zijn de entrees van de woningen, compleet met het originele glas. Bewoners kunnen naar beneden voor een kop koffie, een lunch en een bezoek aan de kapper.
Woningtekort
De VS telde in 2025 in totaal 1126 malls, 8,5% minder dan in 2015. Honderden winkelcentra staan leeg. Inmiddels zijn er 60 getransformeerd tot mixed-use projecten met woningbouw. Zo werd Belmar, een voormalig overdekt winkelcentrum in een voorstad van Denver, veranderd in een gemengd stedelijk gebied met meer dan 1.300 woningen, winkels, restaurants en publieke ruimte.
Retailvastgoedeigenaar Macerich transformeert de megamall FlatIron Crossing in Broomfield (Colorado), die in 2000 de deuren opende, tot mixed-use complex HiFi. De eerste woonfase wordt ontwikkeld door Crescent Communities en omvat 347 appartementen. Het gebouw met een vloeroppervlakte van 140.000 m² krijgt en behoudt tevens retail, horeca en entertainment.
In totaal zijn er voor 192 malls plannen in de maak. Mall living moet een -bescheiden- oplossing bieden voor de structurele verandering van het winkellandschap én de woningnood in de Verenigde Staten. Het land kampt met een tekort van 4,5 miljoen woningen en traditionele shopping malls hebben de afgelopen jaren te maken gekregen met dalende bezoekersaantallen, faillissementen van grote warenhuizen en de groei van online retail. Tegelijkertijd zoeken steden en ontwikkelaars naar locaties voor nieuwe woningen.
Gemengde buurten
In de praktijk kiezen ontwikkelaars vaak voor sloop van delen van het winkelcentrum, het herontwikkelen van grote parkeerterreinen en het toevoegen van woningen, horeca, winkels en openbare ruimte. Zo ontstaan nieuwe gemengde stadsbuurten met wonen, werken en voorzieningen op één locatie.
Transformatie kent de uitdagingen die we in Nederland met bijvoorbeeld de oude V&D-warenhuizen hebben. Veel voormalige malls zijn ontworpen als grote gesloten gebouwen met diepe winkelvloeren en beperkte daglichttoetreding. Daarom kiezen ontwikkelaars veelal voor gedeeltelijke sloop en nieuwbouw in plaats van volledige conversie.
Gerelateerde artikelen:
