DEN HAAG - Er komt een exploitatievergunning om te regelen dat projectontwikkelaars bijdragen aan de kosten van voorzieningen en dat er voldoende kavels voor particulier opdrachtgeverschap komen. De Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) kan in de toekomst ook bij stedelijke herstructurering worden toegepast, maar uitsluitend voor publieke doelen.
DEN HAAG - Er komt een exploitatievergunning om te regelen dat projectontwikkelaars bijdragen aan de kosten van voorzieningen en dat er voldoende kavels voor particulier opdrachtgeverschap komen. De Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) kan in de toekomst ook bij stedelijke herstructurering worden toegepast, maar uitsluitend voor publieke doelen.
De rijksoverheid start bovendien een studie naar een open-ruimteheffing, die in rekening worden gebracht bij degene die profiteert van een bestemmingswijziging. Dat zijn twee hoofdpunten uit de Nota Grondbeleid die het kabinet afgelopen vrijdag heeft vastgesteld. In januari wordt de nota door de ministers Pronk en Zalm en de staatssecretarissen
Remkes en Bos naar de Tweede Kamer gestuurd. Vanwege de grote samenhang met het ruimtelijk beleid is de Nota Grondbeleid tegelijk met de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening
afgerond.
Exploitatievergunning
In de exploitatievergunning kan de gemeente regelen dat projectontwikkelaars bijdragen aan de kosten van een aantal wettelijk vast te leggen publieke voorzieningen. Verder kan de gemeente
daarin eisen stellen aan de inrichting en uitvoering van het plan en de beschikbaarheid van voldoende kavels voor particulier opdrachtgeverschap waarborgen, zoals in de onlangs verschenen Nota Wonen is vastgelegd. Als een vergunning niet tijdig wordt verkregen kan de gemeente besluiten tot onteigening; zo nodig zal de Onteigeningswet hiervoor worden aangepast.
Wet Voorkeursrecht Gemeenten
De werking van de Wet Voorkeursrecht wordt verbreed: nu kan het voorkeursrecht alleen worden toegepast door gemeenten met een uitbreidingstaakstelling, in de toekomst wordt dat ook mogelijk voor andere gemeenten met bijvoorbeeld een grote opgave op het gebied van stedelijke herstructurering. De Raad van State zal worden gevraagd om spoedbehandeling, zodat de nieuwe wet zo snel mogelijk kan worden ingevoerd en gemeenten daarover beschikken voordat ze rode contouren gaan vaststellen.
Het kabinet vindt wel, dat de gemeente het voorkeursrecht alleen voor echt publieke doelen mag gebruiken. Wanneer een gemeente via de WVG grond in handen krijgt, moet zij de plannen daarop voortaan in beginsel openbaar aanbesteden. Om te voorkomen dat gemeenten in de verleiding komen zelf als projectontwikkelaar op te treden, moeten projecten op de langs deze weg verworven grond openbaar worden aanbesteed.
Het kabinet ziet in de recente uitspraken van de Hoge Raad over samenwerkingsconstructies geen reden voor een noodreparatie van artikel 26 van de wet.
Gemeenten moeten het grondbeleid meer gaan richten op kwaliteit en zeggenschap van burgers. Daarbij gaat het om zaken als particulier opdrachtgeverschap, vergroting van concurrentie tussen ontwikkelaars, aanpassing van gronduitgifteprijzen en transparantie van het gemeentelijk grondbeleid.
Ook het grondbeleid van provincies en Rijk wordt versterkt. Deze krijgen een voorkeursrecht, gekoppeld aan nieuwe uitvoerende taken (met name projectenprocedures) die zij krijgen bij de Fundamentele Herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening.
Een Raad voor Vastgoed Rijksoverheid gaat zorgen voor een gemeenschappelijke strategie voor de eigen activiteiten van de rijksoverheid op de grondmarkt coördineren en verder professionaliseren.
Er komt een studie naar een open-ruimteheffing. Met zo'n heffing kan het verlies van open ruimte in rekening worden gebracht bij degene die profiteert van een bestemmingswijziging. Zo kan het gedrag van partijen op de grondmarkt worden beïnvloed. Als de studie positieve resultaten heeft zal regionaal of provinciaal worden geëxperimenteerd.
