Welzijn is een veelbesproken thema in gebiedsontwikkeling, maar blijft in de praktijk vaak steken in ambities en goede bedoelingen. Heijmans en TNO willen daar verandering in brengen met een werkwijze die gezondheid en welzijn vanaf de eerste planvorming meetbaar en stuurbaar maakt.
bare databronnen combineert en wijken vergelijkt met gemeentelijke en landelijke gemiddelden. Op die manier ontstaat volgens de initiatiefnemers een objectief vertrekpunt voor gesprekken over gezondheid, leefbaarheid en welzijn.
Hunter Douglas-terrein
De aanpak werd onder meer toegepast op De Piekfabriek in Rotterdam, de herontwikkeling van het voormalige terrein van Hunter Douglas aan de Piekstraat in Feijenoord. De analyse liet zien dat de wijk op diverse indicatoren, waaronder leefstijl, veiligheid en sociale omgeving, minder goed scoort dan het Rotterdamse gemiddelde. Ook kwamen knelpunten naar voren zoals fijnstof, geluidsoverlast, beperkte vergroening en een lagere tevredenheid onder bewoners. Voor Heijmans vormden die uitkomsten het vertrekpunt voor gerichte interventies.
Tien interventies
Samen met gemeenten, corporaties en maatschappelijke organisaties wordt vervolgens bepaald welke maatregelen het meeste effect kunnen hebben. Inmiddels zijn tien interventies wetenschappelijk uitgewerkt, maar de ambitie reikt verder. De betrokken partijen werken aan een databank met meer dan honderd onderbouwde welzijnsinterventies die gebiedsontwikkelaars kunnen inzetten. Daarbij onderzoeken zij ook hoe kunstmatige intelligentie kan helpen om kennis sneller toegankelijk te maken.
Bottum up werkt beter
De volgende stap is het beter aantonen van de effectiviteit van maatregelen. Daarom werken Heijmans en TNO aan een monitoringsmethodiek waarmee het gebruik van voorzieningen, gedragsverandering en maatschappelijke impact in beeld kunnen worden gebracht. Uit eerdere evaluaties blijkt volgens de initiatiefnemers onder meer dat bewonersinitiatieven vaak succesvoller zijn dan activiteiten die door ontwikkelaars worden opgezet en dat voorzieningen alleen goed functioneren wanneer toekomstige gebruikers al vroeg bij ontwerp en beheer worden betrokken.
