Gebiedsontwikkeling onmisbaar voor aanpak grote maatschappelijke opgaven

UTRECHT - Continuïteit en discontinuïteit in gebiedsontwikkeling stonden centraal op de vijfjarige jubileum-editie van het praktijkcongres van de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft. Die vond donderdag 27 maart plaats in stadion Galgenwaard in Utrecht.

UTRECHT - Continuïteit en discontinuïteit in gebiedsontwikkeling stonden centraal op de vijfjarige jubileum-editie van het praktijkcongres van de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft. Die vond donderdag 27 maart plaats in stadion Galgenwaard in Utrecht.

'Gebiedsontwikkeling is bij uitstek het vakgebied waar kokers worden doorbroken en met integrale blik opgaven worden aangepakt', zei praktijkhoogleraar Friso de Zeeuw. Hij concludeert dat gebiedsontwikkeling haar bestaansrecht ook na vijf jaar economische crisis heeft bewezen. Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, en Chris Kuijpers, directeur-generaal Milieu en Internationaal van I&M, deden een dringend beroep op gebiedsontwikkelaars om hun competenties in te zetten voor de aanpak van maatschappelijke opgaven als zorg en duurzame energie.

De competenties van de gebiedsontwikkelaar hebben volgens De Zeeuw de afgelopen jaren bewezen robuust te zijn. Integraliteit, het koppelen van tegengestelde belangen en het organiseren van investeringsgeld zijn daarbij drie kernpunten. 'De souplesse van gebiedsontwikkeling bewijst zich ook op het kleinere schaalniveau en in flexibele plannen', aldus De Zeeuw. Op het congres sprak behalve Putters (over de verzorgingsstad) en Kuijpers (energietransitie) directeur INRetail Jan Dirk van der Zee. Hij ging in op leegstand in de winkelvoorraad en de noodzaak tot een integrale aanpak van 'De Nieuwe Winkelstraat'.

Geen blauwdruk meer
Een belangrijke innovatie in gebiedsontwikkeling van de afgelopen jaren zit in een nieuwe benadering van het masterplan. Gegeven vele onzekerheden, is het masterplan geen blauwdruk meer, maar biedt het kaders en houvast in het sturen op kansen. Gebiedsontwikkeling staat voor samenhang, ook in een tijd waarin projecten worden verkleind en gefaseerd. Gebiedsontwikkeling is losser komen te staan van vastgoedontwikkeling, aldus De Zeeuw. Op gebiedsniveau komt het DNA, het verhaal van het gebied, centraal te staan. De opgave is om hieromheen investeringen aan te trekken van ondernemers en bewoners. Herbestemming en tijdelijk gebruik spelen daarbij een belangrijke rol, evenals participatie aan de proceskant.

Krachttoer
Kim Putters schetste de krachttoer die nodig is voor de aanstaande verschuiving van verzorgingsstaat naar verzorgingsstad. De aanpak van gebiedsontwikkeling die een broertje dood heeft aan verkokerd denken, komt hierbij uitstekend van pas. Onder meer ouderenzorg komt op het bordje van gemeenten te liggen. Voor ver van de stad gelegen, krimpende dorpen wordt het lastig een toereikende verzorgingsstructuur te handhaven, ondanks de grote participatie daar. Dorpen in de buurt van de steden hebben een veel beter perspectief.

Chris Kuijpers benadrukte dat de wereld van energie en klimaat de aanpak van gebiedsontwikkeling hard nodig heeft. De verdriedubbeling van aantal windmolens op land zal bijvoorbeeld een enorm ruimtebeslag leggen op het landschap en zal in veel gevallen alleen in verbinding met andere opgaven gerealiseerd kunnen worden.

Jan Dirk van der Zee hield een pleidooi voor combinaties van winkels, horeca, cultuur en werken. Combinatie van functies vormt, in samenspel met de digitale wereld, de belangrijkste opgave voor de Nieuwe Winkelstraat. Ook zullen er scherpe keuzes moeten worden gemaakt: het aantal m² is de afgelopen 10 jaar met 30% gegroeid, terwijl de omzet met 13% gedaald is.

Laatste nieuws

Evenementen