AMSTERDAM - Met een geheel nieuwe aanpak weet het tussen Heerlen en Aken gelegen bedrijvenpark Avantis nu wel nieuwe klanten te trekken. Avantis is een business park met een opmerkelijke geschiedenis. De ambities waren eind jaren negentig zeer hoog, maar bleken nauwelijks realiseerbaar.
AMSTERDAM - Met een geheel nieuwe aanpak weet het tussen Heerlen en Aken gelegen bedrijvenpark Avantis nu wel nieuwe klanten te trekken. Avantis is een business park met een opmerkelijke geschiedenis. De ambities waren eind jaren negentig zeer hoog, maar bleken nauwelijks realiseerbaar.
In 2012 hebben de aandeelhouders besloten het roer helemaal om te gooien, met als resultaat dat de contouren van Avantis 2.0 zich nu beginnen af te tekenen.
Het business park ligt aan de A76/A4 op de landsgrens met Duitsland tussen Heerlen en Aken, met kavels aan beide kanten van de grens. Sterker, er zijn ook kavels waar de grenslijn dwars doorheen loopt. Want de ligging van Avantis precies op de grens van Nederland en Duitsland was volgens de oorspronkelijke plannenmakers het unieke kenmerk van het terrein. Daardoor kunnen bedrijven zich daadwerkelijk in twee landen vestigen, terwijl ze in één gebouw zitten. Nergens in Europa is dat mogelijk.
De bedoeling was dat vestigers daardoor naar hartelust konden profiteren van de wetten, regels, fiscaliteiten, voorschriften en regelgeving op allerlei gebied op de manier die hen het beste uitkwam of voor hen het voordeligste was. Gekozen zou kunnen worden voor hetzij het Duitse hetzij het Nederlandse rechtssysteem en dan op allerlei gebied. Zo zouden ze voor de bouw van hun pand kunnen kiezen voor de Nederlandse bouwvoorschriften en voor wat betreft de milieubepalingen voor de Duitse eisen. Investeerders en eindgebruikers op Avantis zouden het beste van beide landen kunnen uitpikken. Zo wilden de twee grensgemeenten een stukje Europese integratie tot stand brengen. Vanuit de lucht gezien kreeg het park daarom de vorm van een sleutel: de sleutel die toegang geeft tot Europa. Heerlen en Aken waren ervan overtuigd dat deze unieke positie een grote aantrekkingskracht zou hebben op de Apple’s, Microsofts en Siemensen van deze wereld.
<b>Hoog ambitieniveau</b>
Uitgaande van de aantrekkingskracht van de locatie werd zeer ambitieus een integraal bestemmingsplan voor zowel het Duitse als Nederlandse deel vastgesteld. Maar ook alle andere aspecten van het terrein waren tot in de kleinste details beschreven en vastgelegd. Zaken als kavelomvang, bouwhoogtes, ligging van kavels, architectuur en landschappelijk aanzien waren er onwrikbaar in verankerd en daar werd strikt de hand aan gehouden. Bedrijven werden daardoor nogal eens afgeschrikt. De strikte locatie-eisen wogen niet op tegen het voordeel van de bijzondere ligging van Avantis.
Intussen was voor € 60 mln het terrein bouwrijp gemaakt en voorzien van de infrastructuur die een Europese toplocatie moet hebben, inclusief zeer snelle data/internetverbinding. Daardoor zouden ook datacenters zich er kunnen vestigen.
<b>Nieuwe start</b>
Vele jaren verstreken met het optuigen van het keuzesysteem voor vestigers. Het is niet echt van de grond gekomen. ‘In de praktijk ligt één Europa helaas ver weg’, zeggen Rob Bosma, coördinator acquisitie van de stad Heerlen, en Felix Delahaye, project manager van Avantis GOB. ‘Er is veel voor gelobbyd, Kamerleden kwamen af en aan, maar uiteindelijk bleek het allemaal te moeilijk. Alleen bij het regime voor ondernemersbelasting is er keuzevrijheid gerealiseerd. Dat maakt dat een bedrijf op een grenskavel kan kiezen voor het Nederlandse dan wel Duitse belastingsysteem. Kiest hij voor de Nederlandse vennootschapsbelasting, dan is wel de voorwaarde dat het kantoor van de directeur van het bedrijf zich op het Nederlandse deel van de kavel bevindt.’
In 2012 kwamen de vier aandeelhouders (de steden Heerlen en Aken, de Limburgse Ontwikkelingsmaatschappij LIOF en de investeringsmaatschappij van Nordrhein-Westfalen, NRW Urban) tot het besef dat Avantis op deze manier een doodlopende weg is. Er worden dan ook stappen gezet om dit te voorkomen.
Het hoge ambitieniveau ging twee jaar geleden overboord. Avantis wordt nu ontwikkeld tot een ‘meer normaal’ bedrijventerrein met een paar unieke grenskavels. Heerlen en Aken doen de acquisitie nu gezamenlijk, de grondprijzen zijn verlaagd naar een marktconform niveau, er is een volledig nieuw bestemmingsplan dat de noodzakelijke vrijheid en flexibiliteit biedt en de locatie wordt bestemd voor alle soorten bedrijven in de milieucategorie 1–4. Alleen zware industrie en detailhandel worden niet toegestaan.
<b>Eerste successen</b>
De nieuwe aanpak begint zijn vruchten af te werpen. Binnen een jaar is 12,5 ha verkocht. Verkoopcontracten worden afgesloten met nieuwe bedrijven. Meest recent is internetapotheker DocMorris, die op een in Nederland gelegen kavel een distributiecentrum met hoofdkantoor gaat bouwen. Een uitbreiding over de grens wordt mogelijk gemaakt. De vestiging van een groot Europees distributiecentrum van internetverkoper Zalando is Avantis in 2012 net misgelopen, aldus Bosma. Avantis drong door tot de laatste twee locaties, maar verloor de strijd met Mönchen-Gladbach. Niet omdat de ligging van Avantis verkeerd was, maar omdat er in de Duitse plaats al een complete sector aanwezig is van bedrijven en toeleveranciers op logistiek gebied.
Momenteel worden serieuze gesprekken gevoerd met vier kandidaten. Een daarvan heeft voor Avantis gekozen en werkt nu aan de financiering van de te plegen investering. Met de andere bedrijven is het terrein in concurrentie met andere terreinen in de nabijheid. ‘Nadat we de komst van DocMorris hebben bekendgemaakt, is het aantal aanvragen om informatie en gesprekken onmiskenbaar toegenomen’, aldus Bosma. In de marketing wordt niet meer uitsluitend gehamerd op de positieve mogelijkheden van de grens, maar ook op de ligging tussen Rotterdam/Antwerpen en het Duitse achterland, de aanwezigheid van een meertalig arbeidspotentieel en de nabijheid van de universiteit van Aken, de grootste technische universiteit van Europa.
,b>Vergroten van de schakelpositie</b>
In de stadsregio Parkstad Limburg werken de gemeenten Heerlen, Brunssum, Kerkrade, Landgraaf Nuth, Onderbanken, Simpelveld en Voerendaal (totaal 251.000 inwoners) samen aan een duurzaam vitale regio. Gelegen in oostelijk Zuid-Limburg, vormt Parkstad de schakel tussen Zuid-Nederland en haar directe buur, de regio Aken (570.000 inwoners, een technische universiteit met 38.000 studenten, met een nieuwe campusontwikkeling ter waarde van € 2 mrd). Met ruim € 450 mln aan investeringen in wegen en openbaar vervoer, wordt de schakelpositie van Parkstad komende jaren uitgebouwd. Fors investeren in de herstructurering en het verduurzamen van wijken leidt bovendien tot een verbetering van het leefklimaat in deze groene, stedelijke regio.
Een van deze projecten is de bouw van het Maankwartier in Heerlen. De herinrichting van het stationsgebied is in volle gang en biedt straks een nieuwe entree van Heerlen- en Parkstad-Centrum. Naast het trein- en busstation omvat het project appartementen, kantoren en detailhandel. Het moet eind 2016 gereed zijn. Een deel van de kantoorruimte wordt in gebruik genomen door onderdelen van de gemeente en mogelijk het UWV. De meeste medewerkers van gemeente Heerlen zullen echter in het nieuwe stadskantoor gaan werken. Eind 2015 moet dit gebouw van 7000 m² gereed zijn. Het stadskantoor wordt gebouwd in Schinkelkwadrant-Zuid, bovenop het vernieuwde winkelcentrum de Plu. Dit winkelcentrum heeft in 2013 een grote trekker binnengehaald met de komst van Primark, dat 6400 m² winkelruimte in gebruik zal nemen.
Parkstad Limburg telt bijna 15.000 bedrijfsvestigingen die werk bieden aan circa 106.000 personen. De financieel-administratieve dienstverlening is een van de speerpuntsectoren van de regio. Vooral zorg, toerisme en nieuwe energie zijn groeiers in de regio. Ondernemers en investeerders in de sector sorteren inmiddels voor op de komst van de Buitenring Parkstad. Die vierbaansweg (circa € 400 mln) ontsluit in 2016 veel beschikbare ruimte aan de oostzijde van de regio.
In de sector Nieuwe Energie leggen bedrijven en overheden zich vooral toe op toepassingen van nieuwe energie in de gebouwde omgeving. In 2012 is het programma Building Integrated High Tech Systems van start gegaan. Daarin investeren publieke en private partijen samen € 19 mln in een onderzoeks- en testfaciliteit, een centre of expertise, een incubator voor startende ondernemers in nieuwe energie en een voucherregeling voor het MKB.
Gerelateerde artikelen:
