tegenwind doet de vlieger stijgen

Ruud en ik spreken af op zijn kantoor in het Ballast- Nedamgebouw in Nieuwegein. Vooraf zijn we overeengekomen dat we een enkel broodje met dieetbeleg zullen nuttigen omdat we beiden aan de lijn zijn (actie: Ruud). Ruud is duidelijk zichtbaar een emmer met kilo’s kwijt geraakt. Het ging zo goed, dus ik ging maar even door, zegt hij lachend. door Anne Bodzinga PropertyNL Magazine 2 oktober 2008 nr. 15

Ruud en ik spreken af op zijn kantoor in het Ballast-
Nedamgebouw in Nieuwegein. Vooraf zijn
we overeengekomen dat we een enkel broodje
met dieetbeleg zullen nuttigen omdat we beiden aan
de lijn zijn (actie: Ruud). Ruud is duidelijk zichtbaar
een emmer met kilo’s kwijt geraakt. Het ging zo goed,
dus ik ging maar even door, zegt hij lachend.

door Anne Bodzinga

PropertyNL Magazine 2 oktober 2008 nr. 15


Ik kijk jaloers toe want meer dan 10 kilo is bij mijn levenspatroon
een heel karwei.
Wij kennen elkaar al een dikke tien jaar. Uitgenodigd
door Berenschot om mee te doen met een panel dat
zich moest buigen over de stedenbouwproblematiek
van Nederland. ‘Gefundenes Fressen’ voor ons natuurlijk.
Maar wat gebeurt er. We worden met een aantal
lieden in een zaaltje gestampt, dienen plaats te nemen
achter een lessenaar met daarop een ware computer.
Nou hadden we bij onze secretaresses wel eens zo’n
ding gezien. Maar zelf…
Het is rond 2001 als de bouwcombinatie ‘BAM-Ballast’
samen met het Pensioenfonds voor de Bouw door de
gemeente Den Haag wordt gevraagd Prinsenhof
(Beatrixkwartier) te realiseren. Een ingewikkelde vraag
want de rollen liggen vast. BPF Bouw is belegger en
risicodrager, de gemeente doet mee met de grondexploitatie
en de bouwcombinatie bouwt. Na enig gedoe
wordt op hoog niveau besloten dat BPF Bouw belegger/
ontwikkelaar is en BAM-Ballast bouwt in bouwteam
en BPF en de gemeente doen op 50-50 basis de
grondexploitatie waarbij een fors deel van de winst in
de kwaliteit van het gebied terecht moet komen. Namens
Ballast Nedam stuurt Ruud op consensus en bij
BAM is dat Joop van Oosten. Dan denk je met elkaar
dat je er bent want BPF was inmiddels een grote speler
in Beatrixkwartier (>100.000 m² bvo) met Center
Court en Equinox helemaal verhuurd en Prinsenhof
voor 2/3 voorverhuurd aan PWC en KPN. Starten
maar, we hebben verplichtingen en de centen!
Bouwpri jzen
Tijdens de onderhandelingen gaat het goed mis. Om
welke reden dan ook stijgen de bouwprijzen op dat
moment in Nederland met zo’n 20% en het was al niet
gemakkelijk. We drijven uit elkaar. De sfeer wordt geladen.
Er ontstaat een impasse. Maar wij, BPF, hebben
huurders die data hebben vastgelegd en boetes hebben
bedongen. Een andere bouwer zoeken? Nee, dat is het
probleem niet. Iedere dag wachten kost geld. We hebben
toen twee dingen gedaan. In de eerste plaats een
vertrouwensman aangesteld, Jan Holleman. Oud-bestuurder
van Ballast, maar ook de voorman van de
Bouwwerkgevers (vervanger van Eelco Brinkman). En
verder op basis van simpele logica: als er vertrouwen is
tussen drie integere clubs en je moet bouwen doe dat
dan zo optimaal mogelijk, maak gebruik van elkaars
kennis, speel het spel transparant, zoek wat je bindt,
maak goede afspraken en houd samen de vinger aan
de pols.
Op een donkere avond in een kroeg in Maarssen zijn
we ‘eruit’ gekomen. Ik bood de combinatie 10 miljoen
gulden als winst (W). Dat was circa 3 % van de geschatte
bouwkosten. Morgen te betalen! Verder een marktconform
percentrage van algemene kosten (AK) en risico
(R) en snel uit te onderhandelen een vast
percentage bouwplaatskosten (BK) op basis van engineer
x build. En dan, stellen we vast, staat er niets meer
in de weg om één gezamenlijk doel goed en snel te
realiseren voor kostprijs. Ruud (Joop op afstand) en ik
vonden elkaar snel in deze move. Onze mensen van
beide kanten hadden meer moeite. Bang dat er toch
zou worden gesjoemeld bij de inkoop. De bouwers waren
bevreesd voor opdrachtgeversgedrag in plaats van
discussie op basis van gelijkwaardigheid. De inkopers
waren de drive een beetje kwijt, want de zwaar bevochten
voordelen gingen immers naar de klant.
Het heeft even geduurd maar de stuurgroep heeft het
proces zodanig onder controle gekregen dat de trein
steeds beter liep, met als resultaat een meesterwerk
van hoge kwaliteit en unieke architectuur. Op tijd
klaar! En aan het einde van de rit kwamen de twee verantwoordelijke
projectdirecteuren (het befaamde duo
Jan en Jos) nog even € 3 mln brengen bij BPF. Extra
winst. Voor de opdrachtgever. Eerlijk is eerlijk.
Ruud en ik genieten weer hoe we toen van een schier
onoplosbare zaak zo’n succes hebben weten te maken.
Want aan het eind van de avond telt vooral het rendement
en dat is meer dan o.k.
Klanten
In Limburg, bij Venlo, ligt Helden. Daar komt Ruud
vandaan. Ruud wordt mede-eigenaar van een familie
(bouw)bedrijf. Bouwde toen al voor het Fonds (BPF).
Het gaat mis in Duitsland. Kwaadwillende klanten
houden te lang geld vast, waardoor het bedrijf knapt.
De rechter stelt pas later het bedrijf in het gelijk. Ruud
heeft een gezin en er moet intussen ook brood op de
plank. Hij haat het, maar gaat een jaar werken voor
een van zijn beste opdrachtgevers: Center Parcs. Daar
wordt hij benaderd door Ballast Nedam. Ruud komt
in de directie. Achtereenvolgens directeur Woningbouw,
Bouw en Vastgoed en nu lid van de Raad van
Bestuur en het gezicht van het bedrijf in de bouw- en
vastgoedwereld.
Waar is Ruud trots op? In ieder geval dat hij na een
vervelende periode de kans heeft gekregen zich te bewijzen.
‘Tegenwind doet de vlieger hoog stijgen!’ Daar
heb je een goed thuisfront en een goed team voor nodig.
Vertrouwen en enthousiasme. En dat ervaart
Ruud dagelijks. Hij is van de koude grond, moet zich
in een brede wereld staande houden, woont in Limburg
en is Limburger in hart en nieren. Gaat pensioneren
(over een hele lange tijd) in Maastricht. En het
werkt… Dat maakt hem gelukkig en sterk. Ballast
Nedam is inmiddels weer een solide bedrijf met nog
10% aantrekkelijke activiteiten in Canada en de Caribbean.
De rotzooi is opgeruimd. Ruud deed dat in Engeland.
Ballast hoort met € 1,4 mrd omzet bij de top-5.
Is marktleider in hoogbouw, is sterk in het vermarkten
van stations (op Europees niveau!).
Groener bo uwen
Ruud is actief in het maatschappelijke speelveld: bestuur
Bouwend Nederland, twee keer CAO-onderhandelaar
namens werkgevers (niet tegen, maar
met), Regieraad Zuid, Stuurgroep Convenant Hoogbouw.
Ruud denkt vooral in de breedte. Hoe kan Ballast
een rol vervullen bij grote nationale concentraties?
Bijvoorbeeld partner bij eilanddiscussie in de
Noordzee of trekken van een net van verkooppunten
voor CNG (aardgas voor auto’s). En dan komen we
bij duurzaamheid. Hoe ligt dat bij Ballast. Niet te
weinig! Eigen energie-exploitatiemaatschappij ‘Climate
Green’ voor wijken waar koude/warmteopslag
wordt toegepast. Gegarandeerd goedkoper voor de
klant. De reeds genoemde research CNG: tanken aan
de Ballast-slangpomp. Maar ook engineer x build is
een wapen in de strijd voor beter, groener bouwen.
Meedenken met minister Vogelaar hoe de prachtwijken
prachtig te krijgen. Dat doet Ballast ook. Convenanten
voor gebieden, maar dan mooi en veilig, ook
opleiding en werkgelegenheid. En altijd ieder project
is een leerlingenbouwplaats. Een mooi bedrijf, maar
er zijn ook nare dingen. Zoals die directeur die het
bedrijf voor miljoenen heeft opgelicht en daarmee
het imago een stevige dreun heeft toegebracht. Integriteit
begint bij jezelf. Toen Rudy Stroink van TCN
op instigatie van Ruud Jacobs toenadering zocht tot
Ballast en toen dat niet helemaal lukte kreeg Rudy de
hoofdprijs en Ruud niets.
´Daar ben ik geen moment jaloers op geweest´, zegt
Ruud uit de grond van zijn hart. ´Mijn arbeidsvoorwaarden
staan op onze site. Ze zijn marktconform, ik
ben er blij mee en daarmee basta. Genoeg is genoeg.
Tevreden is tevreden. Maar genoeg betekent niet voor
iedereen tevreden. Er is jaloezie in de branche. Terwijl
gezondheid, geluk en liefde toch veel belangrijker zijn
dan veel en nog meer centen. Bij Ballast zijn er gedragscodes
en is er veel zelfdiscipline. Als je met elkaar
het bedrijf boven water hebt gehouden, schept
dat een band. Dat verstoor je zomaar niet.´
Na zijn pensioen, maar dat duurt nog heel lang, wil
hij mensen gaan helpen. ´Hoe dan ook, waar dan
ook. Maar de komende tijd is het weer alle hens aan
dek, want de tijden worden er voorlopig niet beter op
in de westerse economieën. Maar ook de komende
storm zullen we wel weer overleven. Want onze vlieger
stijgt het hoogst tegen de wind in.´

Kader: Profiel Anne Bodzinga
Anne Bodzinga (1947) interviewt voor PropertyNL een
aantal grootheden uit bouw- en vastgoed. Hij doet dat
op persoonlijke wijze tijdens een lunch met generatiegenoten
die hem tijdens zijn carrière bijzonder hebben
getroffen. Bodzinga nam in 2008 vervroegd afscheid
als voorzitter van BPF Bouwinvest, de vastgoedonderneming
van het bedrijfspensioenfonds voor de Bouwnijverheid
waar hij 12 jaar had gewerkt. Na posities bij onder meer Van Egteren
en Wilma Groep kwam hij via Slokker in 1994 bij het Woningfonds van ABP, nu
Vesteda. In 1996 kwam hij bij BPF Bouwinvest.

Kader: Profie Ruud Jacobs
R.L.M. (Ruud) Jacobs (1955) is sinds vorig jaar lid van de raad van bestuur
van Ballast Nedam, de beursgenoteerde bouwonderneming. Jacobs, geboren
en getogen in Limburg, begon zijn loopbaan in het bouwbedrijf van zijn
familie. Daarna werkte hij kortstondig bij Center Parcs en sinds 1995 is hij
werkzaam bij Ballast Nedam. Sinds 2000 was hij algemeen directeur van de
divisie Ballast Nedam Bouw & Ontwikkeling. Daarnaast zit hij in het bestuur
van Bouwend Nederland en is hij verbonden aan de Regieraad Zuid en de
Stuurgroep Convenant Hoogbouw.

In 't kort
• Samenwerking BPF
en BAM-Ballast
moeizaam maar
geslaagd
• Jacobs overwon
tegenslagen en benutte
zijn kansen
• Actief binnen Ballast
maar ook in
sectororganisaties