Column Tom Berkhout: Het oor te luisteren leggen

Soms leer je van goed luisteren meer dan van een dik rapport.

November is voor docenten een drukke maand. Er moeten nog heel wat PE-punten worden bijeengesprokkeld door beroepsbeoefenaars. Anderen willen het jaar afsluiten met een jaarvergadering of teamuitje of hebben een jubileum te vieren. Dat biedt uitgelezen kansen voor een docent om het oor te luisteren te leggen bij vastgoedprofessionals: fondsenbouwers, juristen, notarissen, taxateurs, fiscalisten en accountants. Wat zien ze bij hun klanten? Welke vragen leven er? Een informele stand van de vastgoedmarkt dus.

Eén onderwerp roept overal verbazing of verontwaardiging op: het box 3-drama. Wat zijn ze in Den Haag in vredesnaam aan het doen? Waarom niet gewoon een bescheiden vermogensbelasting? Nee, het moet een ingewikkelde vermogensaanwas- en vermogenswinstbelasting worden, met een casino-box als resultaat. Notarissen zien de valkuilen al aankomen: belastingheffing zonder dat er geld vrijkomt, bijvoorbeeld bij echtscheiding of emigratie. En inmiddels is ook het Belastingplan een politiek meesterwerk geworden: met de kleinst mogelijke meerderheid aangenomen, terwijl de VVD tegenstemt en haar eigen minister van Financiën het mag uitvoeren. De coalitie onderhandelt, de oppositie regeert en de belastingbetaler betaalt. Een serieuze doorstart, noemt premier Jetten dat. Maar goed, laat ik er maar over ophouden.

Van kleinere fondsenbouwers hoor ik dat er regionaal best kansen liggen voor projectontwikkeling. Bij grote bouwers hoor ik juist dat de woningmarkt door de hogere rente kan tegenzitten. Financiering is bij private partijen nog wel te vinden, maar bij de grootbanken kom je nauwelijks meer binnen. Een vastgoedjurist van een groot kantoor had daarentegen weinig te klagen; hij had meer dan genoeg werk. Of zijn er te weinig specialisten, waardoor veel werk bij een kleine groep terechtkomt? Zo hoor ik ook dat bij notarissen alvast tijd geblokt wordt in de drukke decembermaand.

Voor het young professionals-programma van Zadelhoff–Nyenrode kwam Ronald Huikeshoven van gebiedsontwikkelaar AM op een bevlogen manier vertellen over de kneepjes van het vak. Zijn advies: zoek inspiratie buiten de vastgoedwereld, bijvoorbeeld bij kunstenaars. En vergeet vooral niet dat een projectontwikkelaar ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft. Gebiedsontwikkeling gaat immers niet alleen over gebouwen en rendement, maar ook over de samenleving. Verder passeerden in zijn college enkele tips de revue: investeer in je netwerk en personal branding, kies je architect of stedenbouwkundige zorgvuldig en zorg dat beide partijen een goed gevoel overhouden aan onderhandelingen. Blijf nieuwsgierig, never waste a good crisis en vooral: niet alleen tekenen, maar meteen rekenen.

Op 24 november viert het Taxatie Management Instituut (TMI) zijn vijftiende verjaardag. Een mooi moment om het over de toekomst van het vak te hebben. AI kan gegevens sneller verzamelen en waarderingen berekenen, maar maakt het de taxateur daarmee ook deskundiger? En wat als AI-waarderingen straks niet alleen de markt volgen, maar via biedingen en financieringen de markt zélf beïnvloeden? Mijn stelling: de toekomst vraagt niet om minder taxateurs, maar om méér waardedeskundigheid. Niet alleen fraaie dossiers en controlelijstjes, maar een onafhankelijk oordeel, marktkennis en inzicht in waardedrijvers. Ook voor TMI ligt daar een opdracht: minder dubbel controleren wat het NRVT al controleert, meer vaktechniek faciliteren. Deel data, bespreek echte taxatierapporten en leer elkaar de kneepjes van het vak. AI levert de mogelijkheden, de taxateur het oordeel.

Zo levert november toch een aardig beeld op. Ontwikkelaars zien kansen, financiers zijn voorzichtig, juristen hebben werk, taxateurs scherpen hun vak aan en over box 3 moppert iedereen. Geen wetenschappelijk verantwoorde marktmonitor, maar soms leer je van goed luisteren meer dan van een dik rapport.

Prof. dr. T.M. Berkhout MRE MRICS is verbonden aan de Nyenrode Business Universiteit
Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 11, 20 november 2026