Rondetafelgesprek vastgoedjuristen: AI hét onderwerp van 2026

PropertyNL selecteert jaarlijks de meest invloedrijke vastgoedjuristen. De twaalf genodigden gaven dit jaar zonder uitzondering gehoor aan de oproep voor een rondetafelgesprek in de Sijthoff-zaal van het Financieele Dagblad, moederbedrijf van PropertyNL. Elk jaar bespreken zij als afgevaardigden van hun kantoren onder leiding van PropertyNL-hoofdredacteur Wabe van Enk de belangrijkste vastgoedtransacties plus de onderliggende trends in vastgoed.

Dit jaar schoven aan (in alfabetische volgorde) Michelle van Doren (NautaDutilh), Dirk-Jan Gondrie (Dentons), Anne-Marie Klijn (NewGround Law), Taco de Lange (AKD), Leen van der Marel (DLA Piper), Gerton Rademaker (Dirkzwager), Aemile van Rappard (Pels Rijcken), Arnout Scholten (CMS), Jurriaan van der Stok (Loyens & Loeff), Angelique Thiele (Van Doorne), Anna Wijnans (Houthoff) en Simone Wijngaard (Greenberg Traurig).

Terug van weggeweest in deze top waren Pels Rijcken en NautaDutilh. Nieuw op basis van hun marktaandeel in de onderzochte onderdelen waren DLA en Dirkzwager. Twee nieuwe gezichten aan tafel waren Simone Wijngaard van Greenberg Traurig en Anna Wijnans van Houthoff. Van hun respectievelijke kantoren namen David van Dijk en Jan Cees Kuiken vaak deel aan het rondetafelgesprek. Hun namen komen ook prominent terug in het onderzoek.

Een rondje ‘transacties-die-bijzonder-waren’ levert een reeks voorbeelden op die het hele veld bestrijken waar vastgoed en wetgeving elkaar raken, zoals projectontwikkeling, financiering, transacties – waarvan sommige grensoverschrijdend –, omgevingsrecht en zaken in hoger beroep.

Uitdagingen

Uit het onderzoek van PropertyNL onder de top vastgoedadvocaten naar de uitdagingen van deze tijd kwam een waaier aan problematiek naar voren, van de Iran-crisis tot de samenwerking tussen publiek en privaat. Ook zaken als stikstofproblemen en netcongestie gooiden hoge ogen, maar wat er vooral uitsprong, was AI (artificiële intelligentie) en het gebruik daarvan in de brede zin. Niet alleen blijkt er veel aandacht voor te zijn, maar AI is ook onontkoombaar geworden. Niemand kan het negeren. Vandaar dat dagvoorzitter Wabe van Enk besloot om AI uit te roepen tot hét thema van 2026.

‘De uitdaging is hoe we AI goed en verantwoord kunnen integreren in onze werkzaamheden’, zegt Jurriaan van der Stok van Loyens & Loeff. Daarvoor is niet alleen technologie nodig, maar vooral ook een duidelijke strategie, goede data en specialistische ondersteuning vanuit de organisatie. ‘Juist daarom hebben we bij Loyens & Loeff een dedicated AI Solutions team, dat de praktijk helpt om AI veilig, verantwoord en effectief toe te passen’, vertelt Van der Stok. ‘Die combinatie van technologie, expertise en organisatiebrede ondersteuning stelt ons in staat AI op schaal in de praktijk te integreren. Interessant is of en hoe schaalgrootte helpt bij de implementatie.’ Loyens & Loeff behoort tot de grootste kantoren en is volgens het PropertyNL-onderzoek zelfs het belangrijkst voor vastgoed. Juist voor grotere kantoren kan AI een onderscheidende factor worden, omdat zij beter in staat zijn om te investeren in data management, governance en brede adoptie binnen de praktijk.

Meerdere tools gebruiken

De aanwezigen noemen AI-instrumenten die gericht zijn op de juridische praktijk, zoals Legora en Harvey. Volgens Dirk-Jan Gondrie van Dentons is het wijs om meerdere tools te gebruiken of in elk geval te proberen om niet afhankelijk te zijn van één. Daarbij is volgens Taco de Lange van AKD ook de uitdaging hoe je qua verbruik (‘tokens’) AI efficiënt kunt inzetten. ‘Daarom trainen wij ook onze mensen in advanced token prompting.’

AI is, zo blijkt, duidelijk een ontdekkingsreis. Iedereen probeert uit te vinden hoe en waar AI het meest efficiënt kan worden gebruikt. ‘Cliënten rekenen er al op, wij zetten er volop op in’, zegt Anna Wijnans van Houthoff, die tegelijkertijd ziet dat jonge mensen enorm aan het trainen zijn met AI. Oudere collega’s aan tafel beamen dat het inderdaad ‘heel snel’ gaat en dat ze om zich heen zien hoe sterk AI aanwezig is op de werkvloer.

Leen van der Marel van DLA Piper: ‘Na de adaptiefase weten we dat AI het statistisch meest waarschijnlijke antwoord genereert, maar niet noodzakelijk het beste voor jouw casus. AI mist actuele kennis van wetgeving en jurisprudentie, kent de casus niet en heeft geen weet van cliëntvoorkeuren. Het kan niet echt creatief zijn. Daardoor blijf je als advocaat met je juridische kennis, strategisch inzicht en holistische kijk op het dossier hard nodig om AI-output te optimaliseren.’

Enorme ontwikkeling

Daarom houdt het gezelschap het hoofd koel. De ervaring leert dat AI als hulpmiddel feilbaar is. ‘Juist ervaren mensen zien sneller waar AI uit de bocht vliegt’, zegt Angelique Thiele van Van Doorne. ‘Je kunt niet alles aan jongeren overlaten, al hebben ze AI tot hun beschikking, en jongeren verdienen ook opleiding in het vak, dat is niet veranderd.’

Ook Aemile van Rappard van Pels Rijcken heeft gemerkt dat jonge mensen vaker vrij meegaand kunnen zijn, maar ‘je moet kritisch zijn en blijven’. Van Rappard signaleert dat sommige cliënten uit de overheidshoek niet willen dat er AI wordt gebruikt, omdat vertrouwelijke clientinformatie dan mogelijk op Amerikaanse servers wordt opgeslagen. Het is daarom nog wachten op een goed Europees alternatief, aldus Van Rappard. Wijnans: ‘Ik zeg altijd: ook heb je AI, jij bent verantwoordelijk voor wat je aanlevert.’ De Lange memoreert dat tijdens de PropertyNL-bijeenkomst vorig jaar ook over AI werd gesproken, maar dat was een stuk vrijblijvender. ‘In twaalf maanden hebben we al een enorme ontwikkeling doorgemaakt.’ Daar is overigens niets beangstigends aan. Het is niemand nog echt duidelijk op welke terreinen AI het meeste nut zal hebben en of AI werknemers kan vervangen. Voorlopig kost het vooral geld.

Meer waarde toevoegen

Volgens Van der Stok zal AI ook in de traditionele transactiepraktijk steeds nadrukkelijker een rol gaan spelen. Niet omdat AI de onderhandelingsstrategie of het professionele oordeel overneemt, maar omdat het kan helpen om sneller, consistenter en met meer datagedreven inzicht te werken. ‘Cliënten zullen daar in toenemende mate op rekenen. Kantoren die AI goed weten te integreren, kunnen efficiënter werken en meer waarde toevoegen voor cliënten’, zegt hij. Thiele denkt dat de insteek van onderhandelingen beter niet door AI kan worden bedacht. Van der Stok: ‘Tegelijk blijft het belangrijk om rekening te houden met cliënten of wederpartijen die terughoudend zijn met AI-gebruik, bijvoorbeeld zoals we bij sommige tenders doen.’

Inderdaad, er kleven bezwaren aan het gebruik ervan. Dat betreft dan niet alleen het weggeven van informatie, want je weet niet waar een document terechtkomt en voor wie het vindbaar is, zoals Van Rappard opmerkte, maar volgens Thiele zijn er ook partijen die iets tegen AI hebben uit het oogpunt van duurzaamheid. Intussen zitten klanten ook niet stil, want AI doet overal zijn intrede. De Lange: ‘Soms krijg je iets terug en dan denk je: o, ik praat hier met AI.’

Meer tijd om strategisch mee te denken

Volgens Michelle van Doren van NautaDutilh biedt de komst van AI vooral kansen. Door repetitieve werkzaamheden bij advocaten weg te nemen, komt er meer tijd vrij om strategisch mee te denken met de cliënt. ‘Zo kunnen wij de rol als ‘trusted advisor’ al in een vroeg stadium pakken, waardoor ook de jonge generatie eerder ervaring opdoet en sneller kan doorgroeien naar die rol.’

De intensiteit van het gebruik is wisselend. Anne-Marie Klijn van NewGround Law: ‘Ik gebruik AI alleen om even een juridische check te doen op wat ik al weet of bijvoorbeeld een feitenoverzicht te maken.’ Voor de collega’s binnen haar kantoor ligt dat anders: ‘Wij hebben elke vier weken een moment voor opleiding en terugkoppeling met kantoor.’ Gerton Rademaker van Dirkzwager waarschuwt voor overspannen verwachtingen: ‘Het is een hulpmiddel, niet meer dan dat.’ Wijnans laat weten dat ze bij Houthoff veel met AI werken en dat mensen gelegenheid krijgen zichzelf te trainen via onder andere hackatons.

Het inzetten van AI is één, maar ook dan ben je er nog niet. Volgens Wijnans is het zogeheten ‘prompten’ nog wel ‘een vak apart’. Om te voorkomen dat AI bij zijn beantwoording van een vraag het net te wijd uitgooit of te sterk afdwaalt, moet de opdracht heel specifiek worden geformuleerd.

Aansluitend vraagt Van Doren zich hardop af wat voor medewerkers kantoren willen aantrekken: ‘Moet dat een advocaat zijn die ook een prompter is?’ ‘Legal engineers’ noemt De Lange die: ‘AI-experts die rechten hebben gestudeerd en samen met onze cliënten tailor-made AI-producten engineren. Daar zijn we bij AKD druk mee bezig.’ Gondrie houdt met een knipoog rekening met de mogelijkheid dat er volgend jaar geen mensen meer aanzitten bij de rondetafel, dan is het gesprek overgenomen door AI.

Klimaatverandering

Gespreksleider Wabe van Enk wil naast AI nog een ander heet hangijzer de revue laten passeren: klimaatverandering. Behalve over AI zijn de zorgen over het klimaat in alle facetten aanwezig, en in het verlengde daarvan de stikstofkwestie.

Klijn zegt dat er nu een goed voorstel ligt van het kabinet. ‘Maar het is aan de politiek om daar stappen in te zetten, op zichzelf is er weinig juridisch aan. We weten allemaal wat er moet gebeuren: een natuurherstelpakket waarmee aan het additionaliteitsvereiste kan worden voldaan. Dit speelt al sinds 2019, en we zijn nauwelijks iets opgeschoten.’

Daarmee zou het onderwerp in dit gezelschap kunnen verzanden. Daarom maant Van Enk de aanwezigen om zich te beperken tot stikstof. De Lange wijst erop dat stikstof nog steeds voor veel onzekerheid in de markt zorgt. Van der Marel: ‘Er is duidelijkheid nodig. Achtereenvolgende regeringen hebben aan wetgeving gewerkt en die naar de Kamer gestuurd, maar het heeft nog niet tot oplossingen geleid. Buitenlandse beleggers zien dat de situatie op dit punt muurvast zit, terwijl de markt op zichzelf gezond is.’

Buitenlanders weg

De onzekerheid die buitenlandse partijen ervaren zien de juristen als een combinatie van factoren: naast het slepende stikstofdossier is er de gestegen overdrachtsbelasting plus ook nog eens de netcongestie. Het stabiele investeringsklimaat in Nederland vertoont daardoor haarscheurtjes, en mondiaal is ook de vraag of vastgoed nog wel dezelfde rendementsverwachtingen biedt in vergelijking met andere investeringsmogelijkheden. Thiele meent dat onderzoek bevestigt dat de interesse van buitenlandse beleggers in Nederlands vastgoed de afgelopen jaren is afgenomen, en dat deze beweging wat meer structureel lijkt dan gehoopt. De hoofdredacteur heeft echter geen bewijs gevonden voor die stelling. De ‘wall of money’ is nog steeds sterk: institutioneel én privaat vermogen zoekt zijn weg, waarbij vastgoed – in het buitenland vaak gecombineerd met beleggingen in infra – een vast blok vormt naast aandelen en obligaties.

Van der Stok meent dat de vastgoedallocatie van 10% bij pensioenfondsen niet zo snel zal wijzigen. Ook De Lange denkt niet dat gebrek aan kapitaal het probleem is, eerder gebrek aan goed product. Volgens Thiele is er dit aan de hand: er is wel degelijk een wat lagere feitelijke vastgoedallocatie, niet te verwarren met targets. ‘Binnen die allocatie is er relatief veel residential en de vraag is of infra onder vastgoed moet worden begrepen.’ Verder constateert ze een reallocatie richting private credit/infrastructure/private equity en een lagere turnover/deployment in commercieel vastgoed sinds 2022.

Finishlijn niet altijd gehaald

Het accent ligt bij alle beleggers op woningen, want commercieel vastgoed biedt onvoldoende geschikte producten; een uitzondering is logistiek. Thiele: ‘In de markt voor residentieel én commercieel gebeurt meer dan twee jaar geleden.’ Van der Stok: ‘Private capital is in dat gat gestapt.’ De aanwezigen vragen zich hardop af of Nederland een prijs betaalt voor verminderde interesse van buitenlandse beleggers. Mislukken deals vaker omdat na een eerste aanzet partijen toch weer afhaken?

Wijnans signaleert dat transacties vaak langer doorlopen en dat het tegenwoordig minder zeker is dat ze de finishlijn halen. Gondrie: ‘Grote Europese fondsen die een plan met een waarde van € 100 mln voorgeschoteld krijgen, zijn heel voorzichtig. Mijn indruk is dat Nederland een kleinere allocatie krijgt.’ Volgens Thiele hebben partijen de neiging om als het moeilijk wordt in eigen land te beleggen. Ook Arnout Scholten (CMS) kent wel voorbeelden van transacties waar het voorbereidende werk gedaan is, maar een deal toch niet van de grond komt. ‘Dat zie je nu wel vaker.’

Trends voor 2027

Vooruitkijkend naar 2027? ‘Er is veel ‘movement’ op de vastgoedfinancieringsmarkt’, zegt Van Doren. ‘Zowel aan de kant van de financiers als aan de kant van de kredietnemers. Aan de financierskant zijn Nederlandse banken wat actiever, vooral bij woningen, logistiek en ook in de hoek van leisure/hospitality. We merken ook dat Duitse banken scherp prijzen en alternatieve financiers pakken vaak voor hogere marges het werk op dat traditionele financiers links laten liggen.’ Ook aan de kredietnemerskant ziet NautaDutilh behoefte aan financiering, onder andere ook om liquiditeit te vergroten voor mogelijke andere projecten. ‘Het zou mooi zijn als deze lijn zich doortrekt naar volgend jaar.’

Rademaker vindt dat het vastgoed een fiscaal doolhof is geworden en wil minder onzekerheid voor beleggers, kopers en verkopers. De overdrachtsbelasting voor beleggingswoningen gaat vanaf 1 januari 2027 naar verwachting naar 7%. Om de woningbouw te stimuleren zou de wetgever gebruik moeten maken van de mogelijkheden die de Europese regelgeving biedt om de btw op de sociale woningbouw te verlagen naar 9%. En de renteaftrekbeperking voor bankleningen moet van de baan.

Verzekeringen

Als trend in de markt ziet Greenberg Traurig de toename van warranty & indemnity-verzekeringen bij transacties. Simone Wijngaard: ‘Door een W&I-verzekering wordt een transactieproces veel eenvoudiger, want de onderhandelingen gaan minder over de grote risico’s, omdat die worden gedekt door de W&I-verzekering.’

Ook buiten de transactiepraktijk is volgens Wijngaard steeds meer behoefte aan verzekeringsproducten. ‘Bijvoorbeeld voor bouwprojecten, omdat de doorlooptijd van bestuursrechtelijke procedures een steeds groter probleem wordt en een onherroepelijke vergunning lang(er) op zich laat wachten. Dat komt ook door het gemak waarmee bezwaar kan worden gemaakt tegen nieuwe plannen.’ Verzekering van dergelijke risico’s maakt het voor ontwikkelaars eenvoudiger om al te starten, ook al is de vergunning nog niet onherroepelijk. De Lange merkt wel op dat deze ontwikkeling helaas minder snel is gegaan dan verwacht. Ook andere deelnemers zien deze trend. De premies zijn vaak nog een struikelblok.

Uitspraak van het Europese Hof

Als laatste wil Van der Stok nog aandacht besteden aan iets nieuws voor de lezers van PropertyNL. Hij verwacht dat een uitspraak van het Europese Hof in de zaak Nova Iberomoldes gevolgen gaat krijgen voor de structurering van aandelendeals wat betreft de overdrachtsbelasting. Rademaker relativeert de primeur ‘omdat je naar de rechter moet’. Dat soort zaken heeft een lange adem, ‘dat gaat niet zo snel’, weet hij. ‘Onze zaak bij het Hof van Justitie loopt bijvoorbeeld al ruim negen jaar, terwijl het einde nog niet in zicht is.’

De Lange vraagt tot slot nog aandacht voor de term ‘as is, where is’ in contracten, een term die uit de handel in schepen komt, ‘wherever’ die schepen zich ook bevonden ter wereld. Bij vastgoed is het niet onzeker ‘where’ they are, daarom zijn voorstel om voortaan alleen maar te spreken over ‘as is’, in plaats van ‘as is, where is’. Dat scheelt ook weer iets in de toch al erg lange contracten.

De aanwezige vastgoedjuristen, op alfabetische volgorde:

Michelle van Doren
NautaDutilh
Michelle van Doren van NautaDutilh is advocaat en partner in de praktijkgroep Finance. Daarnaast is ze ook Duits advocaat. Dat bleek van nut bij de advisering van Deutsche Pfandbriefbank bij de herfinanciering van een logistieke vastgoedportefeuille in Nederland en België van Realterm. De financiering ondersteunt Realterm’s recent opgerichte Realterm Europe Logistics Fund II (RELF II) en ziet op een portefeuille van tien logistieke objecten met een strategische ligging, waarvan negen in Nederland en één in België. De portefeuille bestaat uit een mix van truck terminals/transload-faciliteiten, last-mile distributiecentra en industrial outdoor storage-locaties, gesitueerd langs belangrijke vrachtcorridors. De financieringsomvang van € 62,5 mln en het grensoverschrijdende karakter maakten het een bijzondere transactie.

Dirk-Jan Gondrie
Dentons
Dirk-Jan Gondrie is partner bij Dentons en staat aan het hoofd van de Europese vastgoedpraktijk. Hijzelf en collega’s adviseerden Bouwinvest, onder meer bij de verkoop door het Dutch Institutional Office Fund van het kantoorgebouw Centre Court in Den Haag aan het Rijksvastgoedbedrijf en vervolgens bij de overname van het multi-tenant First-kantoorgebouw van Union Investment. Verder begeleidden Gondrie en collega’s het Bouwinvest Dutch Institutional Residential Fund bij de aankoop van OurDomain Rotterdam Blaak in het centrum van Rotterdam en bij de aankoop van 933 woningen in Eleven Square, de nieuwe gemengde stadswijk naast de Johan Cruijff Arena, van AM en Ballast Nedam. Dit was de grootste transactie op het gebied van nieuwbouwwoningen op de Nederlandse woningmarkt.

Anne-Marie Klijn
NewGround Law
Anne-Marie Klijn, oprichter en partner van NewGround Law, noemt als meest opvallende transactie de herontwikkeling van het ABN Amro-complex aan de Zuidas. NewGround Law adviseert Victory Group, de partij die het complex in 2021 overnam. Het geheel wordt uitgebreid en herontwikkeld tot ZuDo (Zuidas Dorp), een mixed-use project van 207.500 m². ZuDo is volgens Klijn representatief voor de specialisatie van NewGround Law – naast transacties zoals VDH Ridderkerk (€ 59,5 mln) en huurrechtprocedures (ontruiming Hotel W om huurachterstand van € 23,4 mln) – omdat het volgens haar precies laat zien waarin het kantoor zich onderscheidt: complexe binnenstedelijke gebiedsontwikkeling waarin vastgoed, omgevingsrecht, bestuursrecht, duurzaamheid, gemeentelijke samenwerking, participatie en langjarige projectfasering samenkomen.

Taco de Lange
AKD
Taco de Lange is als notaris verbonden aan AKD en was onder meer betrokken bij de joint venture van La Caisse (voorheen Ivanhoe Cambridge) en Prologis, betreffende 844.000 m². Hij noemt dit als voorbeeld van de consolidatieslag die in de logistiek gaande is en de internationalisering van AKD. Voor de Nederlandse markt is het volgens hem ook van belang dat per 1 januari aanstaande alle warmtebedrijven voor minimaal 51% in overheidshanden moeten zijn, waarbij tevens die bedrijven al het eigendom moeten verkrijgen van de warmtenetwerken zelf. ‘Een omgekeerde privatisering’, noemt hij het. ‘Het is betrekkelijk stil geweest rondom deze wetgeving, maar over ruim drie maanden moet dit allemaal z’n beslag krijgen.’

Leen van der Marel
DLA Piper
Leen van der Marel is advocaat en partner bij DLA Piper, waar hij hoofd van de vastgoedpraktijk is. DLA Piper adviseert RED Company bij de verkoop van grondposities aan de Amerikaanse farmaceut Eli Lilly voor een nieuwe productiefaciliteit in Katwijk en het sluiten van een development agreement voor het project van € 2,6 mrd. Het leuke van projectontwikkeling is dat je vanaf de tekentafel wordt betrokken, maar dat vergt ook flexibiliteit en creativiteit, aldus Van der Marel. Aanvankelijk verwierf RED percelen van tuinders met het idee om een woningproject te realiseren. Het bijzondere is dat de cliënt de lokale en landelijke politiek mobiliseerde en dat momentum benutte om er het grootste life-science project van de laatste jaren van te maken. Projecten met zoveel impact maken altijd veel los in de directe omgeving. Geestig detail: ‘Mijn ouders wonen in Katwijk, dus ik hoor uit de eerste hand wat er in de lokale media over verschijnt.’

Gerton Rademaker
Dirkzwager
Fiscalist Gerton Rademaker, partner bij Dirkzwager, heeft naar eigen zeggen aan ‘de mooiste fiscale zaak’ kunnen werken: het arrest van de Hoge Raad van 21 november 2025. Het draait om het van toepassing zijnde btw-regime bij de verkoop van huurwoningen door een projectontwikkelaar aan een belegger. Rademaker: ‘Deze zaak heeft de vastgoedmarkt op zijn kop gezet en kreeg een heel andere wending. Nu mogen we naar het Hof van Justitie. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar op basis van de overwegingen van de Hoge Raad zouden we niet kunnen verliezen.’ En de wetgever ontkomt er volgens hem niet aan de btw-wetgeving en de overdrachtsbelasting aan te passen. En passant noemt Rademaker ook nog even de kersverse verkoopovereenkomst in het Max Euwe Kwartier (onder meer 529 woningen), in Rotterdam, waar Dirkzwager de verkoper heeft geadviseerd.

Aemile van Rappard
Pels Rijcken
Aemile van Rappard, vastgoedadvocaat, huurrechtspecialist en partner bij landsadvocaat Pels Rijcken, heeft een grote klus met het bijstaan van het COA. De problematiek rond het realiseren van nieuwe opvanglocaties beslaat meerdere rechtsgebieden, waardoor steeds in wisselende teams wordt samengewerkt. Dat varieert van aankoop- en aanhuurtransacties, omvangrijke nieuwbouw, herontwikkeling en verbouwingen tot het bijstaan van het COA in omgevingsrechtelijke trajecten. Deze zaken trekken veel media-aandacht en zijn vaak politiek en bestuurlijk zeer gevoelig, zoals bij de opening van een locatie in het oude gemeentehuis in de gemeente Wijdemeren. Pels Rijcken adviseert verder Rotterdam over de herontwikkeling van het Codrico-terrein tot een toonaangevend multifunctioneel waterfrontdistrict met onder meer het hoogste gebouw van Nederland (225 meter).

Arnout Scholten
CMS
Arnout Scholten, advocaat en partner bij CMS, adviseerde Union Real Estate bij de verkoop van het multi-tenant kantoorgebouw First voor € 152 mln aan Bouwinvest. CMS heeft Union integraal begeleid bij de vendor due diligence, de koopovereenkomst en de notariële afwikkeling. Deze strategische off-market transactie laat volgens Scholten het aanhoudende momentum in de kantorenmarkt zien en de toenemende interesse van zowel private als institutionele core-investeerders. Ook op het gebied van woningtransacties was CMS zeer actief in het afgelopen jaar. Door de onzekerheid over de rechtsgeldigheid van huurprijsindexatie en -opslagbedingen bij de verhuur van woonruimte (er zijn vragen gesteld bij het Europees Hof van Justitie) ontstaan interessante juridisch/commerciële discussies over de vraag hoe dit risico tussen de partijen gebalanceerd te verdelen is.

Jurriaan van der Stok
Loyens & Loeff
Jurriaan van der Stok is notaris en vastgoedspecialist met een focus op projectontwikkeling bij Loyens & Loeff. Loyens & Loeff is als marktleider in het vastgoed samen met Houthoff vanaf het begin van het onderzoek en de rondetafelgesprekken van PropertyNL betrokken. Van der Stok noemt SoZa als een voorbeeld van het herontwikkelingsadvieswerk dat hij doet. Een andere transactie waarbij hij adviseerde betrof de verkoop van het project woontoren Tree House aan NLV, een binnenstedelijke woning-, kantoor- en leisure-ontwikkeling bij het centraal station van Rotterdam. Hij stond daar de ontwikkelaar Provast bij.

Angelique Thiele
Van Doorne
Angelique Thiele is advocaat en partner bij Van Doorne en binnen de afdeling vastgoed gespecialiseerd in financiering. Ze adviseerde bij de wereldwijde herfinanciering van het Amerikaanse Life Nation, eigenaar van onder meer de Ziggo Dome. Het gaat om operating assets in verschillende landen, wat het uitdagend maakte omdat de wetgeving overal vaak weer net iets anders is. Daarbij gaat het in het algemeen om aansprekende assets, concerthallen van het kaliber Ziggo Dome.

Anna Wijnans
Houthoff
Anna Wijnans is zestien jaar advocaat in de vastgoedtransactie- en herontwikkelingspraktijk en sinds drie jaar partner bij Houthoff, waar ze aan het hoofd van de vastgoedpraktijk staat. Ze vertelt dat haar kantoor onder andere betrokken was bij de aankoop van meer dan 1300 woningen in verschillende projecten door onder meer Achmea in de afgelopen periode. Eind 2025 ging het om ongeveer 800 woningen in de Sax in Rotterdam door Achmea en NLV. Ook dit jaar was Achmea als koper actief en belegde het bijvoorbeeld in nog eens 500 woningen in SoZa in Den Haag, naast station Laan van NOI.

Simone Wijngaard
Greenberg Traurig
Simone Wijngaard, advocaat en partner bij Greenberg Traurig, noemt de aankoop van het Crowne Plaza hotel op de Zuidas ‘een van de meest interessante transacties van het afgelopen jaar’. De verkoper was Union Investment en de koper een consortium onder leiding van First Sponsor Group. De transactiestructuur liep deels via Duitsland, vertelt Wijngaard: ‘We hebben daar samen met ons kantoor Berlijn opgetrokken.’ Loyens & Loeff adviseerde de cliënt op fiscaal gebied en de samenwerking verliep perfect. ‘Dat is altijd leuk om te zien, dat dat ook gewoon kan’, zegt Wijngaard. A&O Shearman stond in die transactie Union bij.

Op de foto van links naar rechts:
Simone Wijngaard (Greenberg Traurig)
Anne-Marie Klijn (NewGround Law)
Jurriaan van der Stok (Loyens & Loeff)
Dirk-Jan Gondrie (Dentons)
Anna Wijnans (Houthoff)
Arnout Scholten (CMS)
Aemile van Rappard (Pels Rijcken)
Gerton Rademaker (Dirkzwager)
Wabe van Enk (PropertyNL)
Leen van der Marel (DLA Piper)
Taco de Lange (AKD)
Michelle van Doren (NautaDutilh)
Niet op de foto: Angelique Thiele (Van Doorne)

Foto: Peter Boer

Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 9, 25 september 2026