Het buurland Duitsland is onder Nederlandse beleggers het meest favoriete buitenland om in commercieel vastgoed te beleggen. Traditioneel heeft retailvastgoed de voorkeur maar beleggen in Duitse woningcomplexen is sterk in opkomst. De voornaamste Nederlandse beleggers in Duitsland op een rij. Gepubliceerd in Propertynl Magazine 2007 nr. 15
Het buurland Duitsland is onder Nederlandse
beleggers het meest favoriete buitenland om in
commercieel vastgoed te beleggen. Traditioneel
heeft retailvastgoed de voorkeur maar beleggen
in Duitse woningcomplexen is sterk in opkomst.
De voornaamste Nederlandse beleggers in
Duitsland op een rij.
Gepubliceerd in Propertynl Magazine 2007 nr. 15
door Rogier Hentenaar en Sybe Nijboer
Redevco | € 1,7 mrd
Redevco, het private vastgoedbedrijf van de familie
Brenninkmeijer, heeft in 1999 een aparte organisatie
opgezet om de beleggingen in Duitsland te beheren. De
Duitse portefeuille is in omvang het grootste land voor
Redevco, circa 25% van de € 6,8 mrd grote portefeuille
bevindt zich in dat land. In 2000 startte Redevco met
een intensief herstructureringsprogramma om delen
van de bestaande winkelportefeuille (voornamelijk C&A
gerelateerde winkels) te verkopen en de opbrengsten gebruiken
om in nieuw en ander vastgoed te investeren.
Redevco belegt inmiddels in vier typen Duits vastgoed:
retail, kantoren, logistiek en bedrijvenparken. De focus
ligt op de belangrijkste Duitse steden als Hamburg, Berlijn,
Düsseldorf, Essen, Keulen, Frankfurt, Stuttgart en
München.
Onder chief operating officer Jaap Gillis heeft Redevco,
sterk ingezet op ontwikkeling vanwege de toenemende
schaarste aan kwalitatief hoogwaardig vastgoed in
Duitsland. Begin 2006 is onder meer in Duitsland een
ontwikkeltak opgezet om de pipeline voor toekomstige
beleggingen te vullen.
ING Real Estate | € 1 mrd
ING Real Estate (RE) is het grootste all-roundvastgoed-
bedrijf van Nederlandse origine. De beleggingen worden
beheerd door de divisie ING Real Estate Investment
Management (ING Reim) die volgens het jongste PropertyNL
onderzoek onder de 101 grootste vastgoedbeleggers
bijna € 66 mrd aan vastgoed in tientallen fondsen
voor institutionele en particuliere beleggers in beheer
heeft.
De beleggingen in Duits vastgoed, gestart in 2002, zijn
nog van bescheiden omvang maar is wel groeiende. Zo
kocht ING Reim recentelijk het vastgoedproject Altezza
van Hochtief. Het betreft een kantoorproject in München
met een totaal vloeroppervlakte van 22.000 m2 en
283 parkeerplaatsen. Het kantoor wordt ondergebracht
in het ING European Office Fund. Het wordt dan het
vierde Duitse object in het fonds. Ander Duits (logistiek)
vastgoed is opgenomen in het ING Logistics Property
Fund Europe CV.
Bouwfonds Asset Management | € 500 mln
Sinds 2005 brengt Bouwfonds Asset Management, nu
onderdeel van Rabobank Groep, speciale gesloten vastgoedfondsen
uit met beleggingen in Duitse huurwoningen
voor particuliere beleggers. Inmiddels zijn er vier
van deze Germany Residential Funds uitgebracht met
een totaal fondsvermogen van circa € 164 mln. Daarnaast
beheert Bouwfonds nog eens ruim € 300 mln
voor particulieren en institutionelen.
IWF | € 300 mln
Het Institutioneel Woningfonds Beheer ontwikkelt en
beheert een aantal gesloten vastgoedfondsen met beleggingen
in Duits woningvastgoed. IWF koopt steeds
sterk gespreide woningportefeuilles aan die in een periode
van 10 jaar worden uitgepond. De fondsen van IWF
zijn uitsluitend toegankelijk voor institutionele woningbeleggers.
Inmiddels heeft het IWF zeven pensioenfondsen
aangetrokken die circa de helft van het belegd
vermogen aan eigen vermogen meebrengen (circa € 150
mln).
Unibail-Rodamco |
€ 250 mln - € 300 mln (geschat)
Rodamco is al geruime tijd niet meer actief aan het
kopen in Duitsland. Desondanks heeft voormalig Rodamco
topman Maarten Hulshoff meerdere malen
aangegeven dat Duitsland een land blijft waarin het bedrijf
in geïnteresseerd is, maar ook dat het een lastige
markt is. Rodamco heeft op dit moment vier objecten
in Duitsland in portefeuille, bij twee hiervan betreft het
gedeelde eigendom. De meest recente investering in
Duitsland betrof de uitbreiding van de Allee-Center in
Magdeburg, wat voor 50% eigendom is van Unibail-Rodamco.
Het betrof een investering van circa € 36 mln
(€ 18 mln voor Rodamco) voor de uitbreiding van het
centrum met 10.000 m2.
The Ibus Company | € 186 mln
Een van de meest solide aanbieders van besloten vastgoedfondsen
voor zowel particuliere als institutionele
beleggers. Aanvankelijk gestart met ontwikkelprojecten
in de Verenigde Staten heeft het de werkterrein uitgebreid
naar Europa. In Duitsland is Ibus actief met beleggingen
in woningen.
De Lemmens Groep | ruim € 118 mln
Deze partij is een van de oudste aanbieders van besloten
vastgoedfondsen voor Nederlandse particuliere beleggers.
Zij biedt sinds 1998 beleggers de gelegenheid
om deel te nemen aan een belegging via een maatschap,
cv, fonds of sinds de laatste jaren via vastgoedobligaties.
Vanaf 2005 richt het de vizier op Duitsland met
beleggingen in ondermeer winkels, supermarkten en
(post)kantoren.
VastNed Offices/Industrial | € 90 mln
VastNed O/I heeft dit jaar haar eerste stappen op de
Duitse vastgoedmarkt gezet met aankopen in Düsseldorf
en Frankfurt. Inmiddels heeft de Duitse portefeuille
een omvang van € 90 mln, maar het vastgoedfonds
heeft al aangegeven snel naar een portefeuille omvang
van € 300 mln te willen. VastNed O/I streeft er al dit
jaar naar een omvang van circa € 200 mln te hebben
in Duitsland. VastNed ziet vooral kansen in de liquide
kantorenmarkt in Duitsland. Het meest recent verwierf
VastNed O/I het kantoorpand Hortus in het Neue Börse
gebied in Frankfurt voor € 37,2 mln.
Schild Holland Fonds | € 46 mln
Schild Holland Fonds is een dochteronderneming van
’t ZuiderOord. Samen met SHF Real Estate bv zijn zij
voortgekomen uit het in 1983 opgerichte Malieschild.
Het brengt nu verschillende obligatiefondsen uit waarbij
het overgrote deel in Duits vastgoed. Het beheer van
het vastgoed is uitbesteed aan Duitse professionele property
managers. Het heeft nu vier Duitse obligatiefondsen
lopen met beleggingen in woningen (appartementen)
en winkels.
Hanzevast | € 25,5 mln
In 2007 heeft Hanzevast haar eerste Duitslandfonds
gelanceerd voor Nederlandse participanten. Het betreft
een kantorenfonds met uitsluitend Duitse objecten.
Hanzevast heeft een kantoor in Bad Zwischenahn van
waaruit het de Duitse activiteiten bestiert. Daarnaast
heeft Hanzevast een kantoor in Wenen van waaruit de
Oostenrijkse beheeractiviteiten worden geregeld, maar
ook de activiteiten in het zuiden van Duitsland kunnen
worden gedaan. Hanzevast wil de komende jaren meer
Duitse fondsen in de markt zetten, de omvang zal tussen
de € 25 en € 80 mln liggen, maar grotere fondsen
worden niet uitgesloten, afhankelijk van de marktomstandigheden.
Hanzevast heeft inmiddels meer dan
10 jaar ervaring in Duitsland en heeft er bewust voor
gekozen een beheertak in Duitsland op te zetten van
waaruit intensief research op de Duitse markt kan
worden gedaan.
