Crimineel vastgoed teruggeven aan de maatschappij is zo eenvoudig nog niet

De toenmalige coalitie sprak vijf jaar terug af dat vastgoed van criminelen moet worden ingezet voor een publieke bestemming. In de praktijk blijkt dat maar mondjesmaat te lukken, schrijft dagblad Trouw.

De overheid startte pilots, zoals in Schiedam. Daar werd met de opbrengst van een afgepakt pand van een crimineel een jongerenwerkplaats gefinancierd. Toenmalig minister Yesilgöz vond het een voorbeeld van hoe het zou moeten: panden afpakken van criminelen ten gunste van mensen 'in dit soort wijken'. Alleen heeft de werkplaats in drie jaar tijd welgeteld één jongere een baan opgeleverd. De pilot eindigt na de zomer.

Lange adem

Behalve in Schiedam waren er nog twee andere vastgoedprojecten, waaronder een in het Rotterdamse Crooswijk. Het daar afgepakte criminelenpand bleek echter in te slechte staat om het een nieuwe bestemming te geven. Het gaat na herstel in de verkoop. De opbrengst wordt dan geïnvesteerd in de wijk. Officier van justitie Loes van der Wees van het Openbaar Ministerie zegt dat het projecten zijn van de lange adem, omdat weinig panden geschikt zijn voor herbestemming en er geen centrale coördinatie is. 'Het slagen van een project is afhankelijk van veel factoren en het OM heeft daar maar beperkt invloed op.'

Succes in Nijmegen

Het project in Nieuwegein is wel een succes: daar werd de woning van een criminele inwoner geconfisqueerd en verkocht voor € 483.000. Dat geld is besteed aan het opknappen van een groot plein. Geen herbestemming dus, maar omzetting in liquide middelen. Burgemeester Marijke van Beukering van Nieuwegein: 'Bij structurele projecten zoals een jongerencentrum ben je afhankelijk van structureel geld, dat op zijn beurt afhankelijk is van een coalitie of subsidie.' Nijmegen kampt met bovengemiddeld veel criminaliteit en wil het signaal afgeven dat misdaad niet mag lonen.

Ondanks de magere resultaten wil het ministerie van Justitie en Veiligheid herbestemming van criminele goederen en vastgoed wel structureel gaan inzetten. Elk project vraagt om maatwerk, is volgens het ministerie de les van de pilots, maar nieuwe projecten staan vooralsnog niet op de planning.

Goederen afpakken makkelijker

Goederen innemen van criminelen is eenvoudiger en vaak succesvoller: in Rotterdam werd bijvoorbeeld een Audi A3 afgepakt van een veroordeelde uithaler en geschonken aan een techniekschool. Bij de Raad van State ligt nu een wetsvoorstel om de mogelijkheden te verruimen en al vermogen in te nemen voordat iemand strafrechtelijk is veroordeeld.