Een corporatie die zich bemoeit met het huishoudboekje van huurders … dan vraag je erom dat de politiek je gebruikt als pinautomaat, vindt columnist Duco Bodewes.
Woningsplitsen, woningdelen, uitponden. Veel Nederlanders weten inmiddels wat deze woorden betekenen. Wie had dat vijf jaar geleden gedacht! Gewoon op het achtuurjournaal. Optoppen, nog zo eentje.
Aftoppen kennen ze dan weer niet. En dat is niet het tegenovergestelde van optoppen – er gaat geen verdieping van het gebouw af – maar het heeft met huren te maken. Corporaties vragen voor een sociale huurwoning niet de huur die wettelijk is toegestaan, maar toppen de huur af naar een lager niveau. Zo heet dat in vakjargon.
Corporaties zijn niet de enigen die werken aan betaalbaarheid. Ook sommige gemeenten dragen hun steentje bij – althans dat denken ze, of ze doen het zo voorkomen. Zo eisen Amsterdam en Utrecht dat 80% van de nieuwe woningen betaalbaar is in plaats van de landelijke norm van 67%. Dat doen ze zonder er geld voor uit te trekken. Gevolg: er ontstaan tekorten in projecten, er wordt minder gebouwd in deze steden en de verhuisketens zijn korter.
Maar wat kan het de wethouders ook schelen; ze maken mooie sier met hun beleid. Mooi voor de bühne. Het duurt toch even voor je de gevolgen ziet. Kijk eens, ik eis 80% betaalbaarheid. Stoer zeg! Geweldig hoe jullie de wooncrisis te lijf gaan. Ik stem volgende keer weer op jullie.
Maar wees eens eerlijk: ten koste van wat gaat het, als je 80% betaalbaar moet bouwen? Wie betaalt de rekening? Dat beleid is asociaal, juist ook voor de lage inkomens die willen doorstromen en voor de outsiders die zo lang op de wachtlijst staan. De minister moet dit soort lokale praktijken verbieden. Klaar ermee!
Corporaties kunnen er ook wat van hoor, als het over betaalbaarheid gaat. En het zit diep in hun genen, heel diep. Download een strategisch koersdocument van een willekeurige corporatie en tel hoe vaak het woord ‘betaalbaarheid’ erin voorkomt. Je schrikt je te pletter. Vaak is het een holle term en heb ik geen idee wat ze bedoelen, anders dan zeggen dat ze er vooral voor de lage inkomens zijn en verstandig willen omgaan met geld uitgeven. Ja dat lijkt me ook, nogal wiedes. Heb je daar nou zoveel pagina’s voor nodig? En inkomensbeleid is aan de landelijke overheid, lijkt me zo.
Het is betaalbaarheid voor en betaalbaarheid na. En zo hebben corporaties zelf uitgelokt dat de landelijke politiek – die zich altijd al zo druk maakt over koopkrachtplaatjes, al staat de halve wereld in brand – grepen in de kas heeft gedaan door de maximale huurstijging jarenlang te beperken tot ver beneden de inflatie van onderhoudskosten. Met alle gevolgen van dien.
Er zijn zelfs de nodige corporaties die op eigen initiatief de jaarlijkse huurstijging hebben gematigd met het oog op de boodschappentas van de huurders. Ze hebben meer ruimte van Den Haag, maar gebruiken die niet. Een corporatie die zich ten doel stelt het huishoudboekje van de huurders kloppend te maken… dan vraag je erom dat de politiek je gebruikt als pinautomaat.
Als ik bestuurder was, zou ik het woord ‘betaalbaarheid’ gewoon schrappen in de strategische koers. We moeten zorgen dat we voldoende woningen hebben (nog lang niet het geval), dat die woningen een passende kwaliteit hebben en er geen achterstallig onderhoud meer is (nog veel werk aan de winkel) en dat de wijken waar onze huurders wonen veerkrachtig zijn (grote opgave). Daar ga ik voor, dat zijn de echte ‘wedstrijden’, in plaats van woningen zo goedkoop mogelijk te verhuren, zelfs aan mensen die meer kunnen betalen. Goedkope huur heeft een maatschappelijke prijs, een hoge prijs. Bijvoorbeeld voor de outsiders en voor toekomstige generaties die een fijne sociale huurwoning nodig hebben. Denk daar maar aan als je bestuurder bent.
Duco Bodewes adviseert institutionele beleggers, woningcorporaties en andere maatschappelijke organisaties op het vlak van investment-, portefeuille- en assetmanagement. Daarnaast is hij fellow bij de Amsterdam School of Real Estate
Gepubliceerd in PropertyNL Magazine nr. 9, 25 september 2026
