Waarom ‘KERN’ weer NRW moet gaan heten

'De NRW. Opgericht in 1986 als Nederlandse Raad van Winkelcentra. Een groot succes in het winkelvastgoedwereldje. Netwerken stond voorop. Winkelcentrumeigenaren waren lid en zwaaiden de scepter. Net als projectontwikkelaars. Ook toeleveranciers waren lid, zoals vastgoedadviseurs, beheermaatschappijen en onderzoekers en consultants. Zo ook mijn bedrijf Strabo, dat in 1996 lid werd.

Hoog Brabant

Maar het ging om meer dan alleen netwerken. De buitenlandse excursies waren fameus. Net als de inhoudelijke lunchbijeenkomsten in het toenmalige ‘Hoog Brabant’ in Hoog Catharijne in Utrecht.

In de jaren ‘nul’ bevond deze club, die in hoog aanzien stond, zich op het toppunt van zijn kunnen. En in deze tijd werd de sfeer ook losser dan in de eerste jaren. Op het hoogtepunt waren er zo’n 600 leden.

Economische crisis

De economische crisis (van 2007/2008 tot aan 2014) gooide echter roet in het eten. Het ledental liep terug. Niet in het minst omdat er nog maar weinig nieuwe winkelcentra werden ontwikkeld. De grote projectontwikkelaars verdwenen van het toneel en de grote institutionele beleggers verkochten (deels) hun bezit of gingen over in buitenlandse handen. Zo kwam de nadruk meer op onderhoud, renovatie en herontwikkeling te liggen. Ook was de angst voor ‘online’ manifest. En hoewel ik zelf met de nodige publicaties (met succes) die angst naar normalere proporties kon terugbrengen, was er ook vanwege deze reden minder animo om te beleggen in winkelvastgoed.

Winkels gingen op slot

En toen kwam 16 maart 2020 en werd het covidbeleid geïntroduceerd. ‘Niet noodzakelijke winkels’ moesten dicht. De omzet in de retail liep terug. ‘Online’ won marktaandeel. De samenleving zat in zak en as. Optimisme was weg. En mensen dachten dat we nooit meer terug naar normaal zouden gaan. Verkeerde voorspellingen van 19% winkelleegstand tot wel 40% leegstandsgroei deden opgeld. En let wel: dit waren de voorspellingen van mensen die in de sector veel bekendheid genoten, waaronder een eigen NRW-publicatie in samenwerking met de Retailagenda.

Online is de rek eruit 

Maar ze hebben geen gelijk gehad. Het tegendeel was waar. Na de beëindiging van het covidbeleid veerde de retail op. Het onlineaandeel liep fors terug, de ‘rek’ was eruit bij de webwinkels. En daarbij steeg de omzet van stenen winkels snel. En niet alleen de omzet, maar ook het volume aan verkopen nam fors toe. Ook ten opzichte van 2019, toen nog niemand van covidbeleid had gehoord.

Er waren maar enkele retail- en retailvastgoeddeskundigen die dit opveereffect durfden te voorspellen in de crisisjaren 2020 en 2021. En deze voorspellingen kwamen wél uit, zoals u terug kunt lezen in Het Parool en ook in het magazine voor webwinkels (!) Twinkle. Ook tijdens het jaarcongres van dit jaar van KERN (of beter: NRW) zelf werd dit nog een keer herhaald door oud-voorzitter Pieter Affourtit en door Wereldhave-CEO Matthijs Storm: de voorspellingen over het terugveereffect van de stenen winkel bleken juist, in tegenstelling tot al die doemverhalen van anderen. De winkelleegstand is fors gedaald (terwijl de voorraad niet of nauwelijks is gekrompen) en de investeringen in stenen winkels nemen weer fors toe.

Naams- en koerswijziging zonder draagvlak

Maar in de winter van 2020/2021, ten tijde van de die lange lockdown en ten tijde van avondklokken en toen de sector echt in zak en as zat, had het bestuur en directie van de NRW het lumineuze plan bedacht om naam en koers te wijzigen. Onder de premisse dat retail en winkel steeds minder belangrijk werden en dat de NRW zich moest omvormen tot een algemene vastgoedclub.

Nu kan het zijn dat deze plannen er al eerder waren, ook omdat de zusterorganisaties ook zochten naar verbreding. Maar de NRW ging daar veel te ver in. Terwijl de zusterorganisaties (in Oostenrijk, Zwitserland, Duitsland en de ‘Nordics’) zich lichtjes omvormden tot (bijvoorbeeld) ‘Council of Shopping Places’ (wat iets breder is dan ‘Council of Shopping Centres’), zodat nog steeds de retail de boventoon voert, is de transformatie van NRW naar KERN veel te radicaal geweest. Waarbij er ook nog eens geen sprake was van enig draagvlak onder de leden.

Er waren namelijk nog ruim 400 leden in die tijd en aan de hand van een Teams-vergadering (waar minder dan 30 leden aan meededen) tijdens de lockdown is besloten naam en koers te wijzigen. De naam werd ‘KERN’ en de koers werd ‘algemeen vastgoed’. En dat op basis van nog geen 30 leden van de in totaal 400 leden. Het was dus geen brede peiling en de ‘aanwezigen’ vormden geen representatieve afspiegeling van het ledenbestand, terwijl iedereen ook somber was vanwege die ellenlange lockdown.

Met de naam- en koerswijziging ontstond een groot probleem. Het woord ‘winkel’ werd bijna als ‘vies’ ervaren en de naam ‘KERN’ sloeg niet aan. Logisch, want als je ‘alles’ in het vastgoed wil vertegenwoordigen, dan vertegenwoordig je in feite niets.

Ledental nam dramatisch af

En dus liep het ledental verder terug. Van ruim 400 in 2021 naar ruim 150 nu. De koers van het bestuur en directie in 2020/2021 pakte dus rampzalig uit.

De besturen van na 2021 hebben jarenlang weinig gedaan om de koers te wijzigen. KERN was een club die nergens voor stond. Met jaarprijzen (bijvoorbeeld voor het Forum in Groningen) die geen enkele relatie met retail meer hebben en met jaarbijeenkomsten (in 2025 nog zelfs) waar de sprekers niet één keer het woord ‘winkel ‘in de mond namen, maar wel een spreker (Diederik Samson) op het podium neergezet werd die onteigening van vastgoedeigenaren voorstond omdat volgens hem de energietransitie niet snel genoeg gaat.

Lichtpuntjes met het nieuwe bestuur

Echter, een lichtpuntje sinds 2026 is dat het deels vernieuwde bestuur de koers weer heeft gewijzigd. Er is weer meer aandacht voor retail. En de naam KERN staat opeens voor ‘Kennis, Expertise Retail Nederland’. OK, inhoudelijk gezien een stap de goede kant op, maar de naam KERN zal nooit beklijven, marketingtechnisch gezien. Het woord ‘KERN’ straalt niets uit.

Een ander lichtpuntje betrof het jaarcongres dit jaar. De winnaar van de KERN Jaarprijs en alle genomineerden waren allemaal winkelgebieden. Maar feit blijft dat een ‘Social Impact Award’ als vervanger van de ‘NRW Marketingprijs’ niet zal beklijven. Omdat het niets met retail van doen heeft. En ook al die commissies met ‘fancy’ nieuwe namen als ‘Mens, Trends en Community’ (in plaats van de oude naam ‘consumentengedrag’, waarin de relatie met retail veel directer is) doen de vereniging geen goed.

Maak er weer NRW van

En dus pleit ik weer voor een nóg veel gerichtere retailkoers. En om die gewijzigde koers ook te etaleren pleit ik dus ook voor de terugkeer van de naam NRW, dat altijd al een ijzersterk merk is geweest. En in plaats van ‘Winkelcentra’ maak je er ‘Winkelgebieden van’, zodat niet alleen planmatig ontwikkelde winkelcentra onderwerp van studie zijn, maar ook de organisch gevormde binnensteden. Nederlandse Raad Winkelgebieden dus, de (nieuwe) NRW.

Want uiteindelijk gaat het om de retail. Om de winkelomzet. Je kunt nog steeds een mooie binnenstad hebben met culturele voorzieningen, als de winkels te weinig omzet genereren is dat de dood in de pot. De binnenstad is geen museum, maar een levendige plek waar geconsumeerd moet worden. En al die extra functies die worden toegevoegd aan winkelcentra? Zoals bij die Full Service Centres van Wereldhave? Dat is prima, maar dat is aanvullend op de retail. Sterker nog: de winkels krijgen door extra bezoekers (die er anders niet zouden komen) een extra omzetboost. Alles draait om die winkelomzet.

En als het goed gaat met de retail gaat het ook goed met het centrumgebied. Moet het dan geen NRCW worden? Met de ‘C’ van Centrumgebied? Nee, ‘centrumgebied’ is een wat politiekcorrecte term. Natuurlijk zijn meer functies dan alleen retail van belang. Maar retail vormt de basis, vormt het hart en vormt de ziel van je winkelgebied. Vandaar dat Nederlandse Raad Winkelgebieden de juiste benaming is.

En verder pleit ik ook weer voor de herintroductie van de NRW Marketingprijs. Als er iets omzetverhogend is, is het wel een kloppend en strategisch marketingbeleid, dat een stuk verder moet gaan dan ‘clowns en ballonnen’.

Sta ik alleen hierin? Nee, zeker niet. Ik word continu benaderd door zowel leden als oud-leden die mijn visie hierin steunen. Maar het gaat mij niet snel genoeg. We hebben haast. Als er niets gebeurt de komende twee jaar, dan is KERN/NRW ter ziele.

NRW als instituut

Deze club zit in mijn hart, 30 jaar lang, zoals iedereen weet. Maar ondanks een paar stappen in de goede richting dit jaar, heb ik er te weinig vertrouwen in dat het alsnog zomaar goed komt. KERN moet weer NRW gaat heten, de Nederlandse Raad Winkelgebieden. NRW was een instituut. En kan weer een instituut worden.

Succesvolle organisaties in onze branche als SSM Retail Platform (met name vastgoedmanagers van retailers) en Supermarkt & Ruimte (met name supermarktvastgoedmanagers) bewijzen dat een heldere winkelkoers tot een succesvolle club kan leiden. En als de NRW ook weer teruggrijpt op de basis (eigenaren winkelcentra en -gebieden), is succes dan ook verzekerd. Bestuur en directie: wees wijs en doe hier iets mee. Oud-leden, zoals ondergetekende,  zullen terugkeren. Er zullen geen of nauwelijks opzeggingen meer plaatsvinden. En nieuwe leden zullen zich aanmelden. Zo zal de positie van de NRW, als de spil in het retail- en retailvastgoeddebat, weer een prominente worden.'

Hans van Tellingen is directeur van winkelgedragsonderzoeker Strabo bv, is sociaal geograaf, is 30 jaar lid geweest van NRW en is auteur van onder andere de boeken ‘Retail is Mensenwerk’ en ‘Waarom Stenen Winkels Winnen’.