De eerste reacties op het vrijdagmiddag gepresenteerde coalitieakkoord vanuit de branche zijn niet onverdeeld positief. Ontwikkelaars en private woningbeleggers vinden dat er nog te weinig geld beschikbaar komt voor de woningmarkt.
Ontwikkelaarsvereniging Neprom vindt het vooral goed dat er snel zicht is op een nieuw kabinet dat niet alleen op de winkel past. 'Het is een belangrijk signaal dat het kabinet knelpunten zoals stikstof en netcongestie wil aanpakken, cruciale randvoorwaarden voor woningbouw en gebiedsontwikkeling.'
Geen antwoord op financiële knelpunten
Maar de uitwerking van het woningmarktbeleid kan beter, aldus de Neprom. 'Het coalitieakkoord zet vooral in op voortzetting van bestaand beleid en eerder gemaakte Woontopafspraken, waaronder de ambitie om 100.000 woningen per jaar te bouwen, twee derde in het betaalbare segment - waarvan 30% sociale woningbouw - de instandhouding van de Wet betaalbare huur en verdere uniformering van regelgeving. Deze uitgangspunten zijn op zichzelf begrijpelijk, maar bieden onvoldoende antwoord op de structurele financiële knelpunten bij woningbouwontwikkeling.'
Er komen namelijk te weinig structurele financiële middelen vanuit het Rijk, vindt de organisatie, die stelt dat jaarlijks € 3 mrd tot € 5 mrd nodig is om de woningbouwproductie duurzaam op te schalen naar de gewenste 100.000 woningen per jaar. 'Het kabinet trekt voor 2028 en 2029 slechts € 2 mrd per jaar uit voor woningbouw én infrastructuur. Dat staat in geen verhouding tot de omvang en urgentie van de opgave.'
Investeringsklimaat
Het investeringsklimaat wordt er met D66, VVD en CDA aan het roer ook niet beter op, aldus Neprom, omdat de vennootschapsbelasting voor woningbouwcorporaties niet volledig wordt afgeschaft. 'Voor andere investeerders worden eveneens geen concrete stappen gezet. Noodzakelijke verbeteringen aan de Wet betaalbare huur ontbreken vooralsnog en het investeringsklimaat voor zowel particuliere als buitenlandse investeerders wordt niet versterkt.' De Neprom is wel in zijn nopjes met de lagere overdrachtsbelasting voor huurwoningen en vereenvoudiging van regels en procedures.
Vastgoed Belang: begrotingsdiscipline houdt woningnood in stand
De branchevereniging van particuliere verhuurders Vastgoed Belang juicht de lagere overdrachtsbelasting ook toe - al was gevraagd om 7% in plaats van 6% - maar ziet verder vooral minpunten, zoals het uitblijven van snelle fiscale verlichting in box 3, 'terwijl daar wel ruimte voor is'. 'De organisatie waarschuwt dat de keuze om vast te houden aan een begrotingstekort van 2,1% in plaats van 3% daarmee ook een keuze is om de woningnood in stand te houden.'
Geen soelaas voor verkoopgolf
Algemeen directeur Edward Touw zou graag nog vóór het ingaan van het belasten op basis van werkelijk rendement maatregelen zien om het uitponden te stoppen. 'Particuliere verhuurders kunnen niet nog twee jaar lang een belastingdruk van meer dan 100% dragen. Dan zet de huidige verkoopgolf door en is de particuliere huurmarkt tegen 2028 gedecimeerd. Dat is vooral slecht nieuws voor woningzoekenden die niet in aanmerking komen voor een corporatie- of koopwoning.' Positief is Vastgoed Belang wel over de mogelijke versoepeling van de middenhuurregulering en de vereenvoudiging van regels.
De branchevereniging zou graag zien dat de overdrachtsbelasting voor commercieel vastgoed ook omlaag gaat. Verder is het een 'gemiste kans' dat er in het akkoord niets specifieks staat over het weer toestaan van aftrek van externe rentelasten in de vennootschapsbelasting. Bij nieuwe woondeals streven naar minimaal 25% betaalbare koop vindt Vastgoed Belang een aanslag op de haalbaarheid van bouwprojecten.
NHG: alle huizen minimaal C-label
De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) wijst er tot slot op dat de eis om huurwoningen met een slecht label voor 2029 te verduurzamen ertoe leidt dat veel verhuurders die woningen van de hand doen, zodat meer mensen een huis kopen met een slecht label. 'Dit effect moet het nieuwe kabinet niet uit het oog verliezen en vol inzetten op het verduurzamen van alle huizen met een E-, F- of G-label naar minimaal een C-label.
