De Nederlandse taxatiesector is tien jaar een stuk professioneler geworden maar staat tegelijkertijd voor ingrijpende veranderingen door kunstmatige intelligentie, digitalisering en vergrijzing. Dat blijkt uit de eerste editie van de Staat van de Taxatiesector, die het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT) heeft uitgebracht ter gelegenheid van het tweede lustrum.
De tweejaarlijkse rapportage vloeit voort uit het convenant over de versterking van de onafhankelijkheid van NRVT dat in 2025 werd gesloten met het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Tijdens een bijeenkomst rond het jubileum van NRVT werd het eerste exemplaar overhandigd aan Pieter de Jonge, plaatsvervangend directeur Wonen en hoofd Koop en Kapitaalmarkt van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Volgens het rapport zijn de kwaliteit, onafhankelijkheid en transparantie van vastgoedtaxaties sinds de oprichting van NRVT aanzienlijk verbeterd. Regels zijn aangescherpt, het toezicht is versterkt en taxateurs moeten hun waarderingen beter onderbouwen dan tien jaar geleden.
Modelmatig waarderen
Een van de belangrijkste conclusies is dat AI en modelmatig waarderen steeds meer routinematig werk zullen overnemen, maar dat het professionele oordeel van de taxateur juist belangrijker wordt. De toegevoegde waarde van de taxateur verschuift volgens de auteurs steeds meer naar het beoordelen, duiden en verantwoorden van waarderingen.
Daarnaast signaleert het rapport zorgen over de arbeidsmarkt. Het aantal geregistreerde taxateurs staat onder druk door vergrijzing, terwijl de instroom van nieuwe professionals achterblijft. Volgens verschillende bijdragers aan het rapport moet de opleidingsroute aantrekkelijker en efficiënter worden om nieuw talent voor het vak te winnen.
Rolverandering
Ook de inhoud van taxaties verandert. Opdrachtgevers verlangen steeds vaker inzicht in vraagstukken rond duurzaamheid, klimaatrisico's, funderingen, netcongestie en andere factoren die van invloed zijn op de toekomstige waardeontwikkeling van vastgoed. Daardoor verschuift de rol van de taxateur van waardebepaler naar bredere risico-analist.
Opvallend is verder de conclusie dat woningtaxaties de afgelopen jaren nauwkeuriger zijn geworden. Op basis van een analyse van ruim 1,1 miljoen gevalideerde taxatierapporten constateert NRVT dat taxatiewaarden tegenwoordig aanzienlijk evenwichtiger rond de uiteindelijke koopsom liggen dan voorheen. Daarmee lijkt een belangrijke kritiek op het taxatievak uit het vorige decennium grotendeels ondervangen.
Grote stappen
'De taxatiesector heeft de afgelopen tien jaar grote stappen gezet in kwaliteit, professionaliteit en onafhankelijkheid', stelt NRVT-voorzitter Mario Cosman. 'De eerste Staat van de Taxatiesector laat zien wat die inspanningen hebben opgeleverd, welke lessen daaruit kunnen worden getrokken en welke vraagstukken de komende jaren aandacht vragen.'
Naast een terugblik op tien jaar professionalisering schetst het rapport een sector die voor grote veranderingen staat. Thema's als AI, digitalisering, duurzaamheid, datagebruik en arbeidsmarktkrapte zullen volgens NRVT de komende jaren bepalend zijn voor zowel het werk van taxateurs als het toezicht op het vak.
