De positie van de Duitse belegger op de Nederlandse vastgoedbeleggingsmarkt wordt minder dominant. Dit wordt veroorzaakt doordat een aantal Duitse partijen fl ink aan het verkopen zijn geslagen, terwijl er tegelijkertijd meer concurrentie is gekomen van andere voornamelijk buitenlandse investeerders. Gepubliceerd in Propertynl Magazine 2007 nr. 15
De positie van de Duitse belegger op de Nederlandse vastgoedbeleggingsmarkt wordt
minder dominant. Dit wordt veroorzaakt doordat een aantal Duitse partijen fl ink aan het
verkopen zijn geslagen, terwijl er tegelijkertijd meer concurrentie is gekomen van andere
voornamelijk buitenlandse investeerders.
Gepubliceerd in Propertynl Magazine 2007 nr. 15
door Sybe Nijboer
Duitse beleggers vluchten Nederland uit! Althans zo lijkt
het op het eerste gezicht als je naar de verkoopvolumes
in het tweede halfjaar van 2006 en de eerste helft van
2007 kijkt. De Duitse beleggers zijn van netto investeerders
tot netto desinvesteerders geworden (grafi ek 1). Een
nadere blik geeft echter een iets genuanceerder beeld.
Er zijn inderdaad een aantal Duitse partijen die fl inke
pakketten Nederlands vastgoed hebben verkocht, Bankhaus
Wölbern (eerste halfjaar 2007) en MPC (tweede
halfjaar 2006) staan hierbij bovenaan met pakketten
van rond de € 1 mrd. Maar ook Commerz Grundbesitz
(CGG) heeft de afgelopen 2,5 jaar voor bijna € 900 mln
aan Nederlands vastgoed verkocht. Ondanks de verkopen
houden deze partijen echter een aanzienlijke portefeuille
met Nederlands vastgoed. En alle Duitse partijen
zijn in meer of mindere mate nog steeds actief als koper
in Nederland. Hun positie is echter minder dominant
geworden. Zo was het aandeel van Duitse beleggers in
de top tien grootste kantoorbeleggers in Nederland in
2005 nog ongeveer 46%. Inmiddels is het aandeel van
Duitse beleggers in deze toptien gezakt tot rond de 30%.
Een andere reden waarom het lijkt dat de Duitse beleggers
minder actief lijken in Nederland is dat ze overvleugeld
worden door Angelsaksische en andere buitenlandse
beleggers. Het aandeel van Duitse investeerders
in het totale beleggingsvolume van buitenlandse beleg-
gers in de afgelopen jaar zakte van circa 68% in het eerste
halfjaar van 2005 tot 34% in het tweede halfjaar van
2006. In het eerste halfjaar van 2007 lag het aandeel
van Duitse beleggers in het totale buitenlandse beleggingsvolume
zelfs op slechts 10%, vooral echter door
de verkoop van de Bankhaus Wölbern-portefeuille (€ 1,2
mrd) aan het Britse Fordgate.
Fraaie winst
De verkoop van de grote pakketten vastgoed wordt ook
gedreven door de marktomstandigheden. De afgelopen
jaren zijn de prijzen van goed verhuurd vastgoed in
Nederland en in Europa als geheel enorm opgelopen.
Partijen als Bankhaus Wölbern, CGG en MPC betraden
de Nederlandse markt al in een vroeg stadium, met
een enorme instroom van beleggingsgelden vanaf de
midden jaren negentig tot circa 2005. Voor een aantal
partijen was het tijdstip gunstig om delen van hun
portefeuilles te verkopen tegen een zeer aantrekkelijke
prijs. Maar terwijl er een aantal partijen fl ink hebben
verkocht sinds 2005, zijn er ook een aantal partijen die
fl ink hebben gekocht.
De meest opvallende is SEB Immoinvest, dat met circa
€ 675 mln aan investeringen de belangrijkste Duitse
investeerder in Nederlands vastgoed is geweest in de
periode vanaf 2005. SEB kocht onder andere de Maastoren
in Rotterdam van OVG voor een bedrag van € 150
mln. KanAm, in de periode vanaf 2005 ook nog steeds
een netto investeerder, sloeg zijn slag met de aankoop
van de Haagse Poort voor € 170 mln. Echter, al na iets
meer dan een jaar verkocht KanAm het pand al weer
aan Evans Randall om een fraaie winst van € 33 mln
op de verkoop te boeken. Sindsdien is KanAm betrokken
geweest bij iets minder omvangrijke transacties.
De laatste actie van KanAm was de aankoop van het
Robeco-huis in Rotterdam voor € 75 mln begin 2007.
Ook Union Investment (voorheen Difa) toont aan dat
de Duitse belegger nog steeds actief is in Nederland.
Niet alleen is Union Investment een netto investeerder
geweest in Nederland in de afgelopen 2,5 jaar, in 2007
deed het een grote aankoop op de Amsterdamse Zuidas
(kantoorpand UN Studio) voor € 120 mln.
Al met al kan geconcludeerd worden dat Duitse beleggers
nog steeds actief zijn op de Nederlandse markt en
dan vooral de kantorenmarkt. Nu zijn het vooral de Angelsaksische
partijen die de Nederlandse vastgoedbeleggingsmarkt
domineren: in het eerste halfjaar van 2007
waren het de Britse beleggers die 55% van het beleggingsvolume
van buitenlandse beleggers voor hun rekening
namen.
