De gemeente Terneuzen trekt circa € 14 mln uit voor de renovatie en verduurzaming van haar markante en immer betwiste stadhuis. Het brutalistische bouwwerk van architect Jaap Bakema moet in 2028 heropenen als een veel publieker ‘Huis van de Stad’.
De renovatie van het stadhuis is een van de vastgoedprojecten die terugkomen in de begroting van Terneuzen voor 2027. Voor de investering is eerder circa € 14 mln beschikbaar gesteld. In de nieuwe begroting wordt € 6,25 mln vanuit de algemene reserve overgeheveld naar de reserve kapitaallasten om een deel van de afschrijvingslasten van de investering te dekken. De gemeenteraad stemde eind 2025 in met de grootscheepse renovatie.
Het stadhuis wordt bouwkundig aangepakt en verduurzaamd. De ambitie is een energielabel van A++ of hoger. Het gebouw moet volledig elektrisch en gasloos worden en krijgt onder meer betere isolatie en groene daken. Ook komt er een tweede entree aan de Scheldeboulevard.
Tegelijk verandert het gebruik van het gebouw behoorlijk. De kantoorfuncties van de gemeente verhuizen grotendeels naar het naastgelegen stadskantoor. Gemeenteraad en college blijven in het stadhuis. Daarnaast moet er veel meer ruimte komen voor publiek, met onder meer een huiskamer van de stad, tentoonstellings- en workshopruimten, daktuinen en terrassen en een publiek uitkijkpunt. Ook kan straks weer worden getrouwd in de Burgerzaal, met uitzicht over de Westerschelde.
Slagschip
Daarmee begint een nieuw hoofdstuk voor een gebouw waar de meningen al ruim een halve eeuw sterk over verdeeld zijn. Het stadhuis werd ontworpen door Jaap Bakema van het Rotterdamse architectenbureau Van den Broek en Bakema. De bouw begon in 1969 en op 9 mei 1972 werd het nieuwe gemeentehuis officieel geopend. Bakema omschreef zijn schepping als ‘een huis aan de dijk, gastvrij en van bonkig materiaal’.
De grote betonnen volumes en verspringende verdiepingen doen sommigen eerder aan een bunker denken. Onder Terneuzenaren kreeg het stadhuis vanwege zijn vorm en ligging aan de Westerschelde ook de bijnaam‘het slagschip’. Die associatie is niet helemaal toevallig: Bakema liet zich bij zijn ontwerp mede inspireren door de scheepvaart, sluizen en industrie rond Terneuzen.
Brutalistisch erfgoed
Waar de een het gebouw spuuglelijk vindt, zien architectuurliefhebbers juist een belangrijk Nederlands voorbeeld van het brutalisme. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed roemt onder meer het expressieve gebruik van beton, de split-levelopbouw en de dynamische compositie van de bouwvolumes. Sinds 12 juni 2026 is het stadhuis officieel een rijksmonument en behoort het tot de eerste beschermde Nederlandse gebouwen uit de Post 65-periode.
Die monumentale status betekent niet dat het gebouw in zijn huidige vorm wordt bevroren. Het brutalistische exterieur blijft behouden en wordt waar nodig hersteld, maar binnen en op het dak moet veel veranderen. Broekbakema, de voortzetting van het architectenbureau dat het oorspronkelijke stadhuis ontwierp, is bij de plannen betrokken.
De verbouwing is inmiddels begonnen. Gemeenteambtenaren zijn naar het naastgelegen stadskantoor verhuisd en burgemeester en wethouders zijn tijdelijk ondergebracht in het voormalige ING-kantoor aan de overkant. Naar verwachting duurt de renovatie ongeveer twee jaar.
