De Hypotheker denkt dat de maatregel van Rabobank om het afsluiten van aflossingsvrije hypotheken te beperken de doorstroming van ouderen op de woningmarkt nog verder bemoeilijkt.
De Rabobank kondigde deze maand aan dat klanten vanaf mei nog maximaal 30% van de woningwaarde aflossingsvrij mogen lenen, tot maximaal € 150.000.
Veel hogere maandlasten
Volgens de hypotheekketen onderschatten veel oudere woningbezitters het effect van de aangescherpte hypotheekregels van de Rabobank, die ook gelden voor het label Obvion. ‘Vanaf de leeftijd van 57 jaar wordt bij het afsluiten van een nieuwe hypotheek of een verhoging of oversluiting van de bestaande hypotheek getoetst op basis van het toekomstige pensioeninkomen, waardoor over het algemeen minder kan worden geleend’, geeft De Hypotheker aan. ‘In combinatie met deze strengere acceptatieregels, wat betekent dat bij verhuizing, oversluiting of aanpassing van een bestaande hypotheek een kleiner deel van de hypotheek aflossingsvrij kan worden voortgezet, kunnen de maandlasten flink hoger worden.’
De Hypotheker berekende de lasten voor een stel van 57 jaar met een gezamenlijk inkomen van € 120.000 en een aflossingsvrije hypotheek van € 250.000. Onder de nieuwe voorwaarden moeten zij bij verhuizing een ton aflossen of omzetten naar een andere hypotheekvorm. ‘Op basis van de huidige hypotheekrente leidt dit tot een stijging van de nettohypotheeklasten met bijna € 1.750 op jaarbasis. Dit heeft impact voor veel oudere huishoudens die op termijn willen doorstromen naar een kleinere koopwoning.’
Driekwart senioren heeft aflossingsvrije lening
De maatregel van Rabobank, die volgens de keten door andere partijen gevolgd zal worden, raakt met name oudere woningbezitters die over het algemeen nog een hoger aandeel aflossingsvrij hebben. ‘Dit zal de doorstroming op de woningmarkt verder onder druk zetten en gevolgen hebben voor het aanbod van eengezinswoningen.’
Volgens cijfers van De Hypotheker bevatte in 2025 nog altijd 27% van alle hypotheekaanvragen een aflossingsvrij deel, ondanks dat starters sinds 2013 geen recht meer hebben op hypotheekrenteaftrek voor een aflossingsvrije hypotheek. ‘De aanvragen die er nog zijn, komen vooral van woningbezitters die eerder een aflossingsvrije hypotheek hebben afgesloten en deze willen voortzetten bij verhuizing of aanpassing van de hypotheek.’ Het aandeel aflossingsvrij binnen het totaal aantal aflossingsvrije hypotheken bij 55-plussers bedraagt 76%. Op de totale hypotheekschuld is het aandeel aflossingsvrij nog altijd 45%, maar veel aflossingsvrije hypotheken lopen tussen 2035 en 2038 af.
Europa wil van aflossingsvrij af
Commercieel directeur Mark de Rijke geeft aan dat de maatregel van Rabobank is ingegeven door beleid vanuit de Europese Centrale Bank, die het hoge aandeel aflossingsvrije hypotheken in Nederland in vergelijking met andere Europese landen als risicovol beschouwt. ‘Rabobank en Obvion zijn de eerste banken die deze stap zetten, maar wij verwachten dat meerdere banken dit beleid zullen volgen. De gevolgen hiervan zullen vooral merkbaar gaan zijn in de dynamiek op de woningmarkt.’
