Discriminatie versus begrijpelijke selectie bij woningverhuur

De landelijke monitor discriminatie bij woningverhuur leidt tot kritiek vanuit de vastgoedsector. Het onderzoek mist nuance en heeft onvoldoende oog voor de legitieme belangen van verhuurders, betoogt Frank van Min.

 

'Begin deze maand verscheen in opdracht van het Ministerie voor Volkshuisvesting de ‘ Monitor discriminatie bij woningverhuur 2025/2026’. Dit rapport is opgesteld door het Verwey Jonker instituut (VWJI). De conclusie, toon en strekking van het onderzoek luidt dat woningverhuurders discriminatoir handelen. Het VWJI stelt onafhankelijk en wetenschappelijk onderzoek te doen, maar in mijn ogen is daar geen sprake van, en doet het onderzoek meer kwaad dan goed.

Context en relevante feiten 

Discriminatie is helaas een wijdverbreid verschijnsel. Het is daarom geen verrassing dat als je er naar op zoekt gaat, zoals het Ministerie en het VWJI doen, het óók bij woning verhuur wordt geconstateerd. Pogingen om discriminatie te bestrijden, juich ik uiteraard van harte toe. Maar het onderzoek, louter door sociologen opgesteld, laat nauwelijks ruimte voor context en andere relevante feiten. In een korte reactie wuift het VWJI mijn vragen hierover weg. Opmerkelijk is overigens dat het VWIJ op de dag van publicatie van het rapport bekend maakte surseance van betaling te hebben aangevraagd.

Legitieme belangen

Als verhuurder wil je vanzelfsprekend risico’s op huurderving en kosten rondom overlast beperken. Verder is het prettig om met je huurder ook goed (schriftelijk) te kunnen communiceren. Van criteria om daar op te toetsen geeft het VWJI echter aan dat deze ‘formeel neutraal lijken’ maar benadrukt dat verhuurders zo ‘etnische minderheden indirect kunnen uitsluiten’. 

Uit cijfers van onder meer de Rijksoverheid zelf (CBS, IND, CPB), geordend in het boek Migratie Magneet Nederland, blijkt echter dat er tussen bevolkingsgroepen nou eenmaal verschillen bestaan wat betreft kenmerken die voor verhuurders relevant zijn bij de screening van huurders. Het onderzoek gaat hier aan voorbij, zoals het ook aan de legitieme belangen van verhuurders voorbij gaat.

Woningverhuurders die bij hun selectiebeleid rekening houden met deze cijfers dienen daarom niet uitsluitend als discriminatoir geduid te worden. Het onderzoek doet dat wel, en draagt zo bij aan stigmatisering van woningverhuurders. Hun bereidheid om te investeren in extra woningaanbod neemt zo niet toe.

Beperkt aantal

De particuliere huurwoningmarkt is al beperkt van omvang, en is de afgelopen jaren verder gekrompen. Het aantal gedupeerden van discriminatie in deze sector is daarom ook beperkt. Bovendien heeft de overheid door de introductie van de wet goed verhuurderschap een extra instrument in handen om op te treden tegen discriminatie. Verder roepen talloze gemeentes hun burgers actief op om melding te doen van discriminatie bij woning verhuur. Empirische cijfers zijn er dus al, terwijl het onderzoek van het VWJI een simulatie betreft.

Bovenstaande roept de vraag op waarom het ministerie belastinggeld uittrekt voor dit onderzoek en er zoveel nadruk op legt. Ik heb via de woordvoerder van minister Boekholt-O'Sullivan om een reactie gevraagd, maar tot op heden nog niets vernomen. Wordt vervolgd.

Aanbeveling

Discriminatie is een naar verschijnsel dat helaas op veel terreinen voorkomt. Het is dan ook een goede zaak dat dit wordt bestreden. Tegelijkertijd worden verhuurders geconfronteerd met maatschappelijke vraagstukken rondom (achterblijvende) integratie en de gevolgen daarvan voor de woningmarkt. Zowel discriminatie als integratie verdienen aandacht. Belicht je uitsluitend één perspectief, dan draag je bij aan stigmatisering en bewijs je de woningmarkt en woningzoekenden geen dienst. Mijn aanbeveling aan het ministerie is daarom simpel: laat dit de laatste Landelijke monitor discriminatie bij woning verhuur zijn.'

Frank van Min is directeur van Wolf Huisvestingsgroep

img
Adjunct-hoofdredacteur
Profiel