AMSTERDAM - In 2008 is 30% minder oppervlak aan kantoren in aanbouw genomen dan het jaar daarvoor. Het aantal nieuwe bouwvergunningen voor kantoren is in het afgelopen jaar zelfs bijna gehalveerd. De markt voor nieuwe winkelruimten lijdt eveneens onder de gevolgen van de kredietcrisis. Dit blijkt uit de cijfers van het jaarlijkse onderzoek Nieuw Commercieel Vastgoed in Nederland, dat de vereniging van projectontwikkelaars Neprom en onderzoekscentrum PropertyNL vandaag publiceren.
AMSTERDAM - In 2008 is 30% minder oppervlak aan kantoren in aanbouw genomen dan het jaar daarvoor. Het aantal nieuwe bouwvergunningen voor kantoren is in het afgelopen jaar zelfs bijna gehalveerd. De markt voor nieuwe winkelruimten lijdt eveneens onder de gevolgen van de kredietcrisis. Dit blijkt uit de cijfers van het jaarlijkse onderzoek Nieuw Commercieel Vastgoed in Nederland, dat de vereniging van projectontwikkelaars Neprom en onderzoekscentrum PropertyNL vandaag publiceren.
Uit het landelijk dekkend onderzoek onder bijna 250 actieve projectontwikkelaars komt naar voren dat in 2009 en 2010 het aantal op te leveren winkel- en kantoormeters nog redelijk op peil zal blijven. Daarna loopt de nieuwbouwproductie snel terug. De ernst van de financiële crisis en de diepte van de recessie zijn duidelijk zichtbaar in de cijfers. Anneke de Vries, vicevoorzitter Neprom en Country Manager ING Real Estate Development Nederland, voorziet ernstige gevolgen: 'Een tekort aan goede kantoren en aantrekkelijke binnensteden, verslechtert de concurrentiepositie van Nederland. We kampen nu al met een tekort aan kwalitatief goede kantoren en winkels.'
In 2008 werd nog bijna 900.000 m2 aan nieuwe kantoorruimte opgeleverd. Per 1 januari 2009 was een kleine 2 mln m2 aan kantoren in aanbouw, die grotendeels dit jaar en volgend jaar worden opgeleverd. Daarna zakt de productie zeer sterk in, aldus het onderzoek van Neprom en PropertyNL. Een belangrijke indicatie daarvoor is dat in 2008 ongeveer 50% minder nieuwe bouwvergunningen voor kantoren werden afgegeven dan in het voorgaande jaar. Ook het aantal nieuwe plannen voor kantoren daalde vorig jaar aanzienlijk. Neprom verwacht dat in 2011 en in de jaren daarna het oppervlak aan nieuw op te leveren kantoren zeer sterk terugvalt tot onder de 200.000 m2 per jaar.
De winkelmarkt wordt minder hard geraakt, maar ook daar is sprake van een aanzienlijke terugval. In 2008 werd 320.000 m2 aan nieuwe winkelruimte opgeleverd. Gezien het aantal projecten dat op 1 januari 2009 in aanbouw was, verwacht Neprom dat in 2009 en 2010 rond de 400.000 m2 aan nieuwe winkelruimte wordt opgeleverd. Daarna vindt een sterke terugval plaats, getuige het onderzoek. Een belangrijke indicatie daarvoor is het aantal nieuwbouwplannen dat werd geannuleerd. In 2008 was dat bijna twee maal zo hoog als in het jaar daarvoor. Neprom verwacht mede op basis daarvan dat na 2011 een halvering van de nieuwbouwproductie plaatsvindt. Voornamelijk kleinere winkelcentra en -kernen zullen de negatieve gevolgen hiervan merken en nog minder aantrekkelijk worden voor consumenten.
