Hoewel de kantorenmarkt er goed voor staat, blijft de relatief grote leegstand van veelal verouderde kantoorgebouwen een zorg. Op de winkelmarkt buitelen de nieuwe formules over elkaar heen, maar de vastgoedontwikkelingen lijken daarbij achter te blijven. Dat blijkt uit onderzoek van Neprom en PropertyNL. Gepubliceerd in Propertynl Magazine 2007 nr.19
Hoewel de kantorenmarkt er goed voor staat, blijft de relatief grote leegstand van veelal
verouderde kantoorgebouwen een zorg. Op de winkelmarkt buitelen de nieuwe formules over
elkaar heen, maar de vastgoedontwikkelingen lijken daarbij achter te blijven. Dat blijkt uit
onderzoek van Neprom en PropertyNL.
Gepubliceerd in Propertynl Magazine 2007 nr.19
door Paul Wessels
KANTORENMARKT
De Nederlandse kantorenmarkt doet het duidelijk beter
dan in de afgelopen jaren. Van een mineurstemming is
geen sprake meer. De opname stijgt; het aanbod daalt; en
de nieuwbouw trekt fors aan. De investeringsperspectieven
voor ontwikkelaars zijn ronduit gunstig. Beleggers
hebben nog altijd veel belangstelling om te investeren in
vastgoed. De huidige hoerastemming kan echter gemakkelijk
leiden tot verkeerde keuzen. De marktsituatie is
structureel anders dan tien jaar geleden, toen de economische
hoogconjunctuur de problemen in één klap oploste.
Dat zal nu niet gebeuren. Er is een antwoord nodig
op de problematiek van het steeds maar groter wordende
areaal aan oude kantoorgebouwen.
Nieuw voor oud is de uitdaging voor het komende decennium.
Juist nu de economie zich in een opgaand tij
bevindt, is het meer dan ooit tijd voor actie. De duurzame
ruimtelijke inrichting van Nederland, die hoog
op de politieke agenda staat, is hierbij gebaat. Met een
economische groei van 3% was 2006 een uitgesproken
goed jaar. Ook voor 2007 en 2008 zijn de vooruitzichten
gunstig, al loopt de groei volgens het Centraal Planbureau
iets terug tot 2,75% op jaarbasis. De bovengemiddelde
economische groei heeft grote gevolgen voor de arbeidsmarkt.
De vraag naar personeel trekt sterk aan. Het
aantal openstaande vacatures heeft de hoogste stand ooit
bereikt. De werkloosheid is gedaald tot onder de 4%.
Kantorenmarkt herstelt zich
De kantorenmarkt begint duidelijk te profi teren van de
economische opleving. De vraag naar kantoorruimte
neemt weer toe door de groei van de werkgelegenheid.
In 2006 was nog enige aarzeling merkbaar. Het metrage
opgenomen kantoorruimte lag met 1,8 miljoen m2
op ongeveer hetzelfde niveau als in 2005. Volgens gegevens
van DTZ Zadelho is de trend omhoog in de eerste
helft van 2007 duidelijk zichtbaar. Er is al anderhalf
maal zoveel kantoorruimte gehuurd of gekocht als in de
eerste helft van 2006. DTZ Zadelho verwacht dat de
opname dit jaar een recordniveau zal bereiken.
WINKELMARKT
Dynamiek in retail niet zichtbaar in vastgoed
De noodzakelijke vernieuwing van de winkelstructuur
in Nederland komt nog onvoldoende van de grond.
Er zijn wel veel plannen voor nieuwe winkelformules,
maar die lopen vast omdat ze een bedreiging zouden
vormen voor de bestaande hiërarchie. De gedachte dat
consumenten hun inkopen zo dicht mogelijk bij huis
moeten doen, is achterhaald. De moderne consument
vraagt een andere winkelstructuur die beter aansluit bij
de belangrijkste motieven achter het koopgedrag. Met
de gunstige economische conjunctuur is de tijd rijp
voor een koerswijziging.
De Neprom doet voor het vijfde jaar onderzoek naar de
nieuwbouwplannen op de winkelmarkt. De verzamelde
gegevens worden iedere jaar completer en betrouwbaarder.
Echter, de winkelmarkt heeft te maken met branchevervaging
en -verbreding. Winkels, horeca, sport,
leisure en andere voorzieningen worden steeds meer
gezamenlijk aangeboden. Dat maakt het aantal zuivere
winkelmeters minder inzichtelijk, ook al omdat de inhoud
van de plannen in de tijd kan variëren. Hiermee
moet men bij het lezen rekening houden. De perspectieven
voor de winkelmarkt zijn ronduit gunstig. De
economie groeit. Het consumentenvertrouwen neemt
sinds het derde kwartaal van 2005 flink toe. Sinds het
derde kwartaal van 2006 is het vertrouwen zelfs gestegen
tot boven de 100 punten. De groei komt vooral door
een optimistischer kijk op de herstellende economie.
De lage inflatie en de lage rente op consumptief krediet
ondersteunen dit herstel, waardoor de koopbereidheid
toeneemt. In september 2007 daalde het consumentenvertrouwen
ineens fors. Het is nog onduidelijk of deze
ontwikkeling zich zal voortzetten.
